Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Miokard infarkti

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 585-b. — ziyouz.com

    Miokard infarkti - yurak tomir kasalligi; koronar qon aylanişining buzilişi (arteriyalar aterosklerozi, trombozi, spazmi) natijasida yurak muskulida infarkt hosil böladi. M.i.ning rivojlanişiga gipertoniya kasalligi, kandli diabet, semirib ketiş, kaşandalik, kam harakat qiliş, jismoniy va ruhiy zöriqiş sabab böladi. Juda köp hollarda M.i. stenokardiya zaminida röy beradi. M.i.ning asosiy belgilaridan biri yurak muskulining ma'lum bir qismiga birdan kam qon borişi natijasida şu joyda kislorod va oziq moddalar mikdorining kamayib ketişi tufayli kökrak sohasida uzoq muddatli qattiq oğriq paydo bölişidir. Asosan, kökrak qafasining markazi (töş orqasi) yoki çap yarmida aççiq (kuydiruvçi), qisuvçi davomli oğriq tutadi va u köpinça yuqoriga, öngga, çap qölga yoki ikkala qölga, orqaga, pastki jağ sohasiga tarqaladi. Oğriq bir neça soat, ba'zan hatto bir sutka davom etadi, böşaşiş, muzdek ter bosişi, ölim vahimasi, hansiraş, yurak faoliyatining buzilişi, qonda va elektrokardiogramma (EKG) da özgarişlar röy beradi. Oğriq xurujlari b-n keçadigan boşqa kasalliklarda xam EKG da özgarişlar bölişi mumkin. Şuning uçun faqat vraç bemorni tekşirib natijalarini taxlil qilib, xulosa çiqarişi kerak. M.i., köpinça, yurak işemik kasalligining zörayiş davrida yuz beradi, bunda stenokardiya xurujlari kuçayib va tez-tez takrorlanib turadi. Buni infarkt oldi davri deyilib, bir neça kundan bir neça haftagaça davom etadi. Şu davrda darhol vraçga murojaat etilsa, M.i.ning oldini olib qoliş mumkin.

    Töş ostida qattiq oğriq paydo bölganda nitroglitserin naf bermasa, zudlik b-n tez tibbiy yordamni çaqiriş zarur. M.i.da nitroglitserin oğriqni oxirigaça qoldirmasada, uni qayta qabul qilib turiş lozim. Yurak sohasiga, töş ustiga gorçiçnik, oyoqqa grelka qöyiş, qölni isitiş b-n bemor ahvolini bir oz bulsada yengillaştiriş mumkin. Bemorni iloji boriça tezroq kasalxonaga yotqiziş, dastlabki kunlari tibbiyot xodimlari uni uzluksiz nazorat qilib turişlari lozim. Kasallik juda oğir, hayot uçun xavfli hisoblansa ham, öz vaqtida töğri davo qilinsa, bemor butunlay soğayib ketişi mumkin.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МИОКАРД ИНФАРКТИ - юрак томир касаллиги; коронар қон айланишининг бузилиши (артериялар атеросклерози, тромбози, спазми) натижасида юрак мускулида инфаркт ҳосил бўлади. М.и.нинг ривожланишига гипертония касаллиги, кандли диабет, семириб кетиш, кашандалик, кам ҳаракат қилиш, жисмоний ва руҳий зўриқиш сабаб бўлади. Жуда кўп ҳолларда М.и. стенокардия заминида рўй беради. М.и.нинг асосий белгиларидан бири юрак мускулининг маълум бир қисмига бирдан кам қон бориши натижасида шу жойда кислород ва озиқ моддалар микдорининг камайиб кетиши туфайли кўкрак соҳасида узоқ муддатли қаттиқ оғриқ пайдо бўлишидир. Асосан, кўкрак қафасининг маркази (тўш орқаси) ёки чап ярмида аччиқ (куйдирувчи), қисувчи давомли оғриқ тутади ва у кўпинча юқорига, ўнгга, чап қўлга ёки иккала қўлга, орқага, пастки жағ соҳасига тарқалади. Оғриқ бир неча соат, баъзан ҳатто бир сутка давом этади, бўшашиш, муздек тер босиши, ўлим ваҳимаси, ҳансираш, юрак фаолиятининг бузилиши, қонда ва электрокардиограмма (ЭКГ) да ўзгаришлар рўй беради. Оғриқ хуружлари б-н кечадиган бошқа касалликларда хам ЭКГ да ўзгаришлар бўлиши мумкин. Шунинг учун фақат врач беморни текшириб натижаларини тахлил қилиб, хулоса чиқариши керак. М.и., кўпинча, юрак ишемик касаллигининг зўрайиш даврида юз беради, бунда стенокардия хуружлари кучайиб ва тез-тез такрорланиб туради. Буни инфаркт олди даври дейилиб, бир неча кундан бир неча ҳафтагача давом этади. Шу даврда дарҳол врачга мурожаат этилса, М.и.нинг олдини олиб қолиш мумкин.

    Тўш остида қаттиқ оғриқ пайдо бўлганда нитроглицерин наф бермаса, зудлик б-н тез тиббий ёрдамни чақириш зарур. М.и.да нитроглицерин оғриқни охиригача қолдирмасада, уни қайта қабул қилиб туриш лозим. Юрак соҳасига, тўш устига горчичник, оёққа грелка қўйиш, қўлни иситиш б-н бемор аҳволини бир оз булсада енгиллаштириш мумкин. Беморни иложи борича тезроқ касалхонага ётқизиш, дастлабки кунлари тиббиёт ходимлари уни узлуксиз назорат қилиб туришлари лозим. Касаллик жуда оғир, ҳаёт учун хавфли ҳисобланса ҳам, ўз вақтида тўғри даво қилинса, бемор бутунлай соғайиб кетиши мумкин.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.