Mirkomil Mirşaropov
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 616–617-b. — ziyouz.com
Mirşaropov Mirkomil (1900.24.12, Avliyoota - 1938.4.10, Toşkent) — harbiy arbob, özbek diviziyasi qömondoni. Rus-tuzem maktabini tugatgan (1914). 1917 y.da Toşkentga köçib kelgan. lik komandirlar kursini tugatgaç, uning jangovar hayoti boşlangan. Xorezm Xalq Sovet Respublik a si (XXSR) harbiy noziri (1921), nozir muovini (1924). M. XXSR da milliy qöşin tuzişga e'tibor karatdi, respublika hududidan xalqning madaniy merosiga oid boyliklarning olib çiqib ketilişini taqikladi. Junaidxon b-n sulh tuzib, «Birlik şartnomasi»ni imzolagan (1921.5.11) komissiya tarkibida bölganligi uçun kommunistlar tarafidan boşqa nozirlar qatorida lavozimidan olib taşlandi va Xorazmdan çiqarib yuborildi. Moskvadagi harbiy akademiyada öqidi (1925—29). Samarqanddagi alohida Özbek otliq askarlar polkining komandiri va komissari (1929—36). 19toğli otliq Özbek diviziyasi qömondoni va komissari (1932—35). Möğuliston Xalq Respublikasida harbiy maslahatçi (1935). Şim. Kavkaz harbiy okrugi Alohida otliq brigadasi qömondoni va komissari (1936—37). M. sovet rejimi tomonidan Maykopda qamoqqa olindi (1937.28.10) va Toşkentga jönatildi. U Özbek diviziyasini milliylaştiriş va bu diviziya yordamida Özbekistonni SSSR tarkibidan ajratib oliş va mustaqil davlatni barpo etişga urinişda ayblandi. Dastlabki Özbek diviziyasi tarqatib yuborildi va M. boşçiligidagi 16 ta harbiy komandir va köplab oddiy askarlar otib taşlandi.
Ad:. Matkarimov M., Xorazm Respublikasi: davlattuzilişi, nozirlari va iqtisodi, Urganç, 1983; Özbekistonning yangi tarixi. 2-kitob [Özbekiston sovet mustamlakaçiligi davrida], T., 2000; Özbekiston davlatçiligi tarixi oçerklari, T., 2001.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИРШАРОПОВ Миркомил (1900.24.12, Авлиёота - 1938.4.10, Тошкент) — ҳарбий арбоб, ўзбек дивизияси қўмондони. Рус-тузем мактабини тугатган (1914). 1917 й.да Тошкентга кўчиб келган. лик командирлар курсини тугатгач, унинг жанговар ҳаёти бошланган. Хорезм Халқ Совет Республик а си (ХХСР) ҳарбий нозири (1921), нозир муовини (1924). М. ХХСР да миллий қўшин тузишга эътибор каратди, республика ҳудудидан халқнинг маданий меросига оид бойликларнинг олиб чиқиб кетилишини тақиклади. Жунаидхон б-н сулҳ тузиб, «Бирлик шартномаси»ни имзолаган (1921.5.11) комиссия таркибида бўлганлиги учун коммунистлар тарафидан бошқа нозирлар қаторида лавозимидан олиб ташланди ва Хоразмдан чиқариб юборилди. Москвадаги ҳарбий академияда ўқиди (1925—29). Самарқанддаги алоҳида Ўзбек отлиқ аскарлар полкининг командири ва комиссари (1929—36). 19тоғли отлиқ Ўзбек дивизияси қўмондони ва комиссари (1932—35). Мўғулистон Халқ Республикасида ҳарбий маслаҳатчи (1935). Шим. Кавказ ҳарбий округи Алоҳида отлиқ бригадаси қўмондони ва комиссари (1936—37). М. совет режими томонидан Майкопда қамоққа олинди (1937.28.10) ва Тошкентга жўнатилди. У Ўзбек дивизиясини миллийлаштириш ва бу дивизия ёрдамида Ўзбекистонни СССР таркибидан ажратиб олиш ва мустақил давлатни барпо этишга уринишда айбланди. Дастлабки Ўзбек дивизияси тарқатиб юборилди ва М. бошчилигидаги 16 та ҳарбий командир ва кўплаб оддий аскарлар отиб ташланди.
Ад:. Маткаримов М., Хоразм Республикаси: давлаттузилиши, нозирлари ва иқтисоди, Урганч, 1983; Ўзбекистоннинг янги тарихи. 2-китоб [Ўзбекистон совет мустамлакачилиги даврида], Т., 2000; Ўзбекистон давлатчилиги тарихи очерклари, Т., 2001.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.