Mirob
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 611-b. — ziyouz.com
Mirob — suv taqsimoti va suğoriş tarmoqlarini nazorat qiluvçi şaxs. Qadimdan Örta Osiyoda dare vodiylari va dehqonçilik vohalarida suğoriş tarmoqlarining boş töğonlarini tiklaş, sohillar böylab dambalar örnatiş, suğoriş tarmoqlarini loyqadan tozalaş, suvni navbat b-n taqsimlaş, ortiqça suv va zaxoblarni zaxkaşlar orqali partovlarga çikarib yuboriş kabi barça suv xöjaligi işlari irrigatsiya va melioratsiyani yaxşi bilgan tajribali sohibkorlar boşçiligida amalga oşirilgan. Örta Osiyo xonliklarida maxsus M.lik lavozimlari bölgan. Mas, Buxoro va Xiva xonliklarida 16— 18-a.larda boş vazir (otaliq), davlat nazoratçisi (miroxur) kabi oliy mansabdor şaxslar xonlikning boş M. i unvoniga ega bulişgan. Boş suğoriş tarmoği — kanaldan asosiy sugoriş tarmoqlari (katta ariqlar) ga mirobboşi, katta ariqlardan qişloq ariqlariga ariq oqsoqoli («arbob»), qişloq ariqlaridan şoh-ariq va dahanalarga qişloq M.i («jöybonlar») suv taqsimotiga mas'-ul bölgan. M.lik avloddan-avlodga ötgan. Mirobboşi xizmat haqi uçun davlat xazinasidan maoş olgan. Har yili kuzda şohariqlar M.lari dehqonlardan hosildan mahsulot hisobida 1— 2 ğalvir ğalla («mirobona») undirar edi. Hoz. magistral kanallar boşqarmalarida xöjaliklarga suv taqsimotini nazorat qiluvçi gidrotexnik.
Ad., Muham madjonov A., Özbekistonning qadimgi gidrotexnika inşootlari, T., 1997.
Maşarif Boqiyev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИРОБ — сув тақсимоти ва суғориш тармоқларини назорат қилувчи шахс. Қадимдан Ўрта Осиёда даре водийлари ва деҳқончилик воҳаларида суғориш тармоқларининг бош тўғонларини тиклаш, соҳиллар бўйлаб дамбалар ўрнатиш, суғориш тармоқларини лойқадан тозалаш, сувни навбат б-н тақсимлаш, ортиқча сув ва захобларни захкашлар орқали партовларга чикариб юбориш каби барча сув хўжалиги ишлари ирригация ва мелиорацияни яхши билган тажрибали соҳибкорлар бошчилигида амалга оширилган. Ўрта Осиё хонликларида махсус М.лик лавозимлари бўлган. Мас, Бухоро ва Хива хонликларида 16— 18-а.ларда бош вазир (оталиқ), давлат назоратчиси (мирохур) каби олий мансабдор шахслар хонликнинг бош М. и унвонига эга булишган. Бош суғориш тармоғи — каналдан асосий сугориш тармоқлари (катта ариқлар) га мироббоши, катта ариқлардан қишлоқ ариқларига ариқ оқсоқоли («арбоб»), қишлоқ ариқларидан шоҳ-ариқ ва даҳаналарга қишлоқ М.и («жўйбонлар») сув тақсимотига масъ-ул бўлган. М.лик авлоддан-авлодга ўтган. Мироббоши хизмат ҳақи учун давлат хазинасидан маош олган. Ҳар йили кузда шоҳариқлар М.лари деҳқонлардан ҳосилдан маҳсулот ҳисобида 1— 2 ғалвир ғалла («миробона») ундирар эди. Ҳоз. магистрал каналлар бошқармаларида хўжаликларга сув тақсимотини назорат қилувчи гидротехник.
Ад., Муҳам маджонов А., Ўзбекистоннинг қадимги гидротехника иншоотлари, Т., 1997.
Машариф Боқиев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.