Mirşohid Miroqilov
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 612–613-b. — ziyouz.com
Miroqilov Mirşohid (1899, Qöqon — 1959.21.10, Toşkent) — özbek teatrining atoqli aktyori, rej. Özbekiston xalq artisti (1937). Ijodiy faoliyatini 1915 y.da boşlagan. Dastlab akalari Mirhamid va Mirzohid b-n Abdulla Avloniy raxbarligidagi «Turon» truppasining (Toşkentdan Qöqonga borib körsatgan) spektakllarida qatnaşgan. Keyinçalik Xamza b-n birga Qöqonda teatr taşkilotçisi va rahbari (1918—25). Bu yerda «Yoriltoş» (P. Mömin), «Uylaniş» (N. Gogol), «Boy ila xizmatçi» (Hamza) kabi asarlarni sahnalaştirgan.1925— 27 y.larda Samarqanddagi Markaziy namuna truppasida direktor va aktyor. 1927 y.da Qöqonda yangi teatr taşkil etgan. 1929— 59 y.lar Toşkentdagi Xamza teatri aktyori. M. Respublika komediya teatri (hoz. Muqimiy meampu) taşkilotçilaridan. Teatr M. sahnalaştirgan «Maysaraning işi» (Hamza) spektakli b-n oçilgan. M. ilk bor «Turkiston tabibi» (M. Uyğur) komediyasidagi Eşimqul roli b-n tanilgan (1920). U xalq qiziqçilari an'analarini yangi teatr uslubi b-n boğlagan. M. öz ijrosida taklid, mimikaga katta örin bergan, xatti-harakatlarini bir oz börttirgan, sözlarni donadona talaffuz qilgan, kiçkina rolda bölsada, har tomonlama hayotiy, tölaqonli obraz yaratgan. «Kiçik rollar» ustasi, komik aktyor sifatida maşhur bölgan. Ayniqsa, Akbarali, Hasan ellikboşi, Mulladöst (Hamza, «Tuhmatçilar jazosi»,«Boy ila xizmatçi», «Maysaraning işi»), Görkov (U. Şekspir, «Hamlet»), Mamarasul (Uyğun, «Kaltis hazil»), Bobçinskiy (N. Gogol, «Revizor»), Rizamat (A. Qahhor, «Ogriq gişlar») kabi Mirşohid hajviy va kulgili obrazlari maşhur. M. konsertlarda konferansyelik qilgan, voqeaviy hikoyalar, latifalar aytgan. 1937 y.da «Özbek xalqining san'ati» nomli 2 qismli ins-senirovkani sahnalaştirişda M. Uyğurga yordamlaşgan. «Nasriddin Buxoroda», «Nasriddinning sarguzaştlari» «Qutluğ qon», «Maftuningman», «Kuşik, parvoz etadi» filmlarida suratga tuşgan.
Muhsin Qodirov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИРОҚИЛОВ Миршоҳид (1899, Қўқон — 1959.21.10, Тошкент) — ўзбек театрининг атоқли актёри, реж. Ўзбекистон халқ артисти (1937). Ижодий фаолиятини 1915 й.да бошлаган. Дастлаб акалари Мирҳамид ва Мирзоҳид б-н Абдулла Авлоний рахбарлигидаги «Турон» труппасининг (Тошкентдан Қўқонга бориб кўрсатган) спектаклларида қатнашган. Кейинчалик Хамза б-н бирга Қўқонда театр ташкилотчиси ва раҳбари (1918—25). Бу ерда «Ёрилтош» (П. Мўмин), «Уйланиш» (Н. Гоголь), «Бой ила хизматчи» (Ҳамза) каби асарларни саҳналаштирган.1925— 27 й.ларда Самарқанддаги Марказий намуна труппасида директор ва актёр. 1927 й.да Қўқонда янги театр ташкил этган. 1929— 59 й.лар Тошкентдаги Хамза театри актёри. М. Республика комедия театри (ҳоз. Муқимий meampu) ташкилотчиларидан. Театр М. саҳналаштирган «Майсаранинг иши» (Ҳамза) спектакли б-н очилган. М. илк бор «Туркистон табиби» (М. Уйғур) комедиясидаги Эшимқул роли б-н танилган (1920). У халқ қизиқчилари анъаналарини янги театр услуби б-н боғлаган. М. ўз ижросида таклид, мимикага катта ўрин берган, хатти-ҳаракатларини бир оз бўрттирган, сўзларни донадона талаффуз қилган, кичкина ролда бўлсада, ҳар томонлама ҳаётий, тўлақонли образ яратган. «Кичик роллар» устаси, комик актёр сифатида машҳур бўлган. Айниқса, Акбарали, Ҳасан элликбоши, Мулладўст (Ҳамза, «Туҳматчилар жазоси»,«Бой ила хизматчи», «Майсаранинг иши»), Гўрков (У. Шекспир, «Ҳамлет»), Мамарасул (Уйғун, «Калтис ҳазил»), Бобчинский (Н. Гоголь, «Ревизор»), Ризамат (А. Қаҳҳор, «Огриқ гишлар») каби Миршоҳид ҳажвий ва кулгили образлари машҳур. М. концертларда конферансьелик қилган, воқеавий ҳикоялар, латифалар айтган. 1937 й.да «Ўзбек халқининг санъати» номли 2 қисмли инс-ценировкани саҳналаштиришда М. Уйғурга ёрдамлашган. «Насриддин Бухорода», «Насриддиннинг саргузаштлари» «Қутлуғ қон», «Мафтунингман», «Кушик, парвоз этади» фильмларида суратга тушган.
Муҳсин Қодиров.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.