Mirzo Muhammad Husayn
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 933-b. — ziyouz.com
Muhammad Husayn Mirzo (1476— 1503) — temuriy şahzoda. Husayn Boyqaronit 4-öğli. Onasi — Minglibiy Oğaça begim. Sulton Husayn Boyqaro Badiuzzamon Mirzo isyon kötargan vaqtda Astrobodni M.H.ga in'om qilgan (1499). M. H. Astrobod b-n çeklanmay, yangi-yangi yerlarni öz tasarrufiga kiritiş xayoliga tuşadi. 1500 y. u Is-faroinga hujum qiladi. Isfaroin hukmdori amir Badriddin Husayn Boyqaroning eng yaqin kişilaridan edi. Jangda amir Badriddin qöşini yengilib, özi ham qalok böladi. Bu xabarni eşitgan Muzaffar Husayn Mirzo ukasi M.H.ga qarşi qöşin yuboradi, lekin jang uning mağlubiyati b-n tugaydi. M.H. qöşini Nişopurgaça ğorat qilib boradi. Johil farzandlarini tinçlantiriş uçun Husayn Boyqaro Hirotni amir Alişer Navoiy va amir Muhammad Valibek ixtiyoriga topşirib, özi Astrobodga askar tortadi. M.H. otasining katta qöşiniga doş berolmasligini sezib, Astrobodni taşlab qoçadi. Husayn Boyqaro Astrobodga kelib, 3—4 kunda osoyiştalik örnatadi. Şu asnoda M.H. öz otasiga qilgan xatti-harakatlaridan afsuslanib, şahanşoxdan uzr sörab, elçi yuboradi. Husayn Boyqaro öğlining gunoxlarini keçirib, Jurjon mulkini in'om qilib, özi Hirotga qaytadi. Ammo, qöp ötmay (1503 y.) M.H. xasba (qora bezgak) kasaliga uçrab, 28 yoşida va
Turğun Fayziyev
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУҲАММАД ҲУСАЙН Мирзо (1476— 1503) — темурий шаҳзода. Ҳусайн Бойқаронит 4-ўғли. Онаси — Минглибий Оғача бегим. Султон Ҳусайн Бойқаро Бадиуззамон Мирзо исён кўтарган вақтда Астрободни М.Ҳ.га инъом қилган (1499). М. Ҳ. Астробод б-н чекланмай, янги-янги ерларни ўз тасарруфига киритиш хаёлига тушади. 1500 й. у Ис-фароинга ҳужум қилади. Исфароин ҳукмдори амир Бадриддин Ҳусайн Бойқаронинг энг яқин кишиларидан эди. Жангда амир Бадриддин қўшини енгилиб, ўзи ҳам қалок бўлади. Бу хабарни эшитган Музаффар Ҳусайн Мирзо укаси М.Ҳ.га қарши қўшин юборади, лекин жанг унинг мағлубияти б-н тугайди. М.Ҳ. қўшини Нишопургача ғорат қилиб боради. Жоҳил фарзандларини тинчлантириш учун Ҳусайн Бойқаро Ҳиротни амир Алишер Навоий ва амир Муҳаммад Валибек ихтиёрига топшириб, ўзи Астрободга аскар тортади. М.Ҳ. отасининг катта қўшинига дош беролмаслигини сезиб, Астрободни ташлаб қочади. Ҳусайн Бойқаро Астрободга келиб, 3—4 кунда осойишталик ўрнатади. Шу аснода М.Ҳ. ўз отасига қилган хатти-ҳаракатларидан афсусланиб, шаҳаншохдан узр сўраб, элчи юборади. Ҳусайн Бойқаро ўғлининг гунохларини кечириб, Журжон мулкини инъом қилиб, ўзи Ҳиротга қайтади. Аммо, қўп ўтмай (1503 й.) М.Ҳ. хасба (қора безгак) касалига учраб, 28 ёшида ва
Турғун Файзиев
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.