Mirzo Olim Toşkandiy ibn Mirza Rahim
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 603-b. — ziyouz.com
Mirzo Olim Toşkandiy ibn Mirza Rahim MIRZO OLIM TOŞKANDIY ibn Mirza Rahim, Muşrif (19-a.) — tarixçi olim, şoir. Qöqon xonlari Xudoyorxon va Mallaxon saroylarida muşrif (nazoratçi) vazifasida işlagan. 19-a. oxirida yozgan «Ansob ussalotin va tavorix ul-xavoqin» («Sultonlar şajarasi va xoqonlar tarixi») asari b-n maşhur. Asar Farğonaning 15—19-a.lar orasidagi tarixini öz içiga oladi. Muallif, ayniqsa, Köqon xonliginit sönggi davri —1842—76 y.lar tarixini keng yoritgan. Asarda Qöqon adabiy muhiti batafsil tasvirlangan. Mazkur asar böyiça dastlabki ma'lumotni Validiy keltirib, 1913 y.da uni Qöqonda Yunusjon dodxoh kutubxonasida körganligini yozgan. Bir neçta qölyozma nusxalari Özbekiston FA Şarqşunoslik in-tida saqlanadi. Özbek va tojik tillarida «Muşrif» taxallusi b-n şe'rlar yozgan.
Ac: Qöqon xonligi tarixi (Ansob ussalotin va tavorix ul-xavoqin), T., 1995.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИРЗО ОЛИМ ТОШКАНДИЙ ибн Мирза Раҳим, Мушриф (19-а.) — тарихчи олим, шоир. Қўқон хонлари Худоёрхон ва Маллахон саройларида мушриф (назоратчи) вазифасида ишлаган. 19-а. охирида ёзган «Ансоб уссалотин ва таворих ул-хавоқин» («Султонлар шажараси ва хоқонлар тарихи») асари б-н машҳур. Асар Фарғонанинг 15—19-а.лар орасидаги тарихини ўз ичига олади. Муаллиф, айниқса, Кўқон хонлигинит сўнгги даври —1842—76 й.лар тарихини кенг ёритган. Асарда Қўқон адабий муҳити батафсил тасвирланган. Мазкур асар бўйича дастлабки маълумотни Валидий келтириб, 1913 й.да уни Қўқонда Юнусжон додхоҳ кутубхонасида кўрганлигини ёзган. Бир нечта қўлёзма нусхалари Ўзбекистон ФА Шарқшунослик ин-тида сақланади. Ўзбек ва тожик тилларида «Мушриф» тахаллуси б-н шеърлар ёзган.
Ac: Қўқон хонлиги тарихи (Ансоб уссалотин ва таворих ул-хавоқин), Т., 1995.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.