Mixail Aleksandroviç Bakunin
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 47-b. — ziyouz.com
Bakunin Mixail Aleksandroviç (1814.18.5, Tver gubernyasi — 1876.19.6, Bern) — inqilobçi, anarxizm nazariyotçilaridan biri. 1848 — 49 y.lardagi Yevropa (Parij, Drezden, Praga) inqilobiy harakatlarining iştirokçisi. 1849 y. mayida B.ni Drezden qözğoloni rahbarlaridan biri sifatida Saksoniya va Avstriya hukumatlari ölimga, söng umrbod qamoqqa hukm qildi. Keyinroq B. Rossiya hukumati qöliga topşirilgaç, Nikolay I buyruği b-n Sibirga surgun etildi. 1861 y.da B. u yerdan qoçib, Yaponiya va Amerika orqali Londonga keldi. Turli inqilobiy taşkilotlar, naşrlar, maxfiy jamiyatlar işida faol qatnaşdi. 1868 y.da 1-Internatsionalga kirib, Marks va safdoşlariga qarşi kuraş boşladi. B. «Davlat tuzumi va anarxiya» (1873) asarida tarix — evolyutsion jarayon, u insoniyatning «hayvonot dunyosidan» «ozodlik dunyosi» sari harakatidan iborat, degan ğoyani ilgari surdi. Uning fikriça, taraqqiyotning yuqori bosqiçida zulm-istibdodga asoslangan har qanday davlat barham topadi, insonning barça qobiliyatlari kamolga yetişi uçun imkon yaratiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАКУНИН Михаил Александрович (1814.18.5, Тверь губерняси — 1876.19.6, Берн) — инқилобчи, анархизм назариётчиларидан бири. 1848 — 49 й.лардаги Европа (Париж, Дрезден, Прага) инқилобий ҳаракатларининг иштирокчиси. 1849 й. майида Б.ни Дрезден қўзғолони раҳбарларидан бири сифатида Саксония ва Австрия ҳукуматлари ўлимга, сўнг умрбод қамоққа ҳукм қилди. Кейинроқ Б. Россия ҳукумати қўлига топширилгач, Николай I буйруғи б-н Сибирга сургун этилди. 1861 й.да Б. у ердан қочиб, Япония ва Америка орқали Лондонга келди. Турли инқилобий ташкилотлар, нашрлар, махфий жамиятлар ишида фаол қатнашди. 1868 й.да 1-Интернационалга кириб, Маркс ва сафдошларига қарши кураш бошлади. Б. «Давлат тузуми ва анархия» (1873) асарида тарих — эволюцион жараён, у инсониятнинг «ҳайвонот дунёсидан» «озодлик дунёси» сари ҳаракатидан иборат, деган ғояни илгари сурди. Унинг фикрича, тараққиётнинг юқори босқичида зулм-истибдодга асосланган ҳар қандай давлат барҳам топади, инсоннинг барча қобилиятлари камолга етиши учун имкон яратилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.