Mixail Dovidoviç Dovidov
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 327–328-b. — ziyouz.com
Dovidov Mixail Dovidoviç [1913.12(25).5, Andijon - 1981.16.6, Toşkent] — opera xonandasi (lirik tenor), aktyor va pedagog. Özbekistan xalq artisti (1978). Moskvadagi Özbek opera studiyasini tugatgan (1939). 1933 y.dan Özbek davlat musiqali teatrida artist, 1939 y.dan Navoiy nomidagi opera va balet teatri yakkaxoni. Mayin va şirali ovoz sohibi D.ning ijro uslubi yevropa va milliy xonandalik an'analarining mutanosibligi b-n ajralib turadi. Özbek operalaridan Naziriy (S. Boboyev, «Hamza»), Olimjon (T. Sodiqov, D. Zokirov va b., «Zaynab va Omon») va ayniqsa Hidoyat (S. Yudakov, «Maysaraning işi»), şuningdek, Lenskiy (P. Çaykovskiy, «Yevgeniy Onegin»), Şuyskiy (M. Musorgskiy, «Boris Godunov»), Almaviva (J. Rossini, «Sevilya sartaroşi») kabi partiyalarni mahorat b-n ijro etgan. Konsert repertuaridan özbek, tojik, tatar va ozarbayjon xalq köşiqlari örin olgan. 1966 y.dan Toşkent teatr va rassomlik san'ati in-tida dars bergan.
DOVIDOVA Berta (1922.20.12, Marğilon) — xonanda, maqom yöllari mohir ijroçisi. Özbekiston xalq artisti (1964). Toşkent tibbiyot bilim yurtini tugatgaç (1938), hamşira bölib işlagan (1938 — 43). Avval havaskor xonanda sifatida tanilgan, keyinçalik Yu. Rajabiy, Ş. Sohibov, M. Yusupov, I. Ikromov, Yo. Dovidovlar yordamida xonandalik mahoratini oşirgan. Özbekiston radiosi qoşidagi xor jamoasida (1943), özbek va tojik ansambllarida (1944—60), «Maqom ansambli»da (1960—87) yetakçi xonanda. Maftunkor, mayin va şirador ovoz sohibasi D.ning ijro uslubida çuqur falsafiy mazmun nafis oxangdorlik b-n uyğunlaşgan. D. repertuaridan örin olgan «Munojot» (I. Ikromov), «Bayot I, II, V», «Navo» maqomidagi «Talqini Bayot», «Nasri Bayot», Rost maqomidagi «Nasri Uşşoq», «Ufari Uşşoq», Dugoh maqomidagi «Saraxbori Oromijon», «Ufari Oromijon», şuningdek, «Samarqand Uşşoği», «Fiğon», «Dugoh» va b. mumtoz aşulalar uning ijrosida nozik, içki hissiyotlarga boy, yuksak badiiy ifodasini topgan. D. ning ijro dasturidan özbek va tojik xalq qöşiqlari, bastakorlar aşulalari («Dilnavozim», S. Kalonov; «Könglima», O. Qosimov; «Qiz sevgisi», N. Hasanov va b.) ham örin olgan. Moskvada ötkazilgan Özbek adabiyoti va san'ati dekadasi (1959) ning qatnaşçisi. D. ijro etgan köpgina maqom yullari gramplastinka («Berta Dovidova», 1969 va b.) va Özbekiston radiosida magnitofon tasmalariga yozib olingan. Xonanda haqida telefilm («Munojot», 1975) yaratilgan. «El-yurt hurmati» ordeni b-n mukofotlangan (1999).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДОВИДОВ Михаил Довидович [1913.12(25).5, Андижон - 1981.16.6, Тошкент] — опера хонандаси (лирик тенор), актёр ва педагог. Ўзбекистан халқ артисти (1978). Москвадаги Ўзбек опера студиясини тугатган (1939). 1933 й.дан Ўзбек давлат мусиқали театрида артист, 1939 й.дан Навоий номидаги опера ва балет театри яккахони. Майин ва ширали овоз соҳиби Д.нинг ижро услуби европа ва миллий хонандалик анъаналарининг мутаносиблиги б-н ажралиб туради. Ўзбек операларидан Назирий (С. Бобоев, «Ҳамза»), Олимжон (Т. Содиқов, Д. Зокиров ва б., «Зайнаб ва Омон») ва айниқса Ҳидоят (С. Юдаков, «Майсаранинг иши»), шунингдек, Ленский (П. Чайковский, «Евгений Онегин»), Шуйский (М. Мусоргский, «Борис Годунов»), Альмавива (Ж. Россини, «Севилья сартароши») каби партияларни маҳорат б-н ижро этган. Концерт репертуаридан ўзбек, тожик, татар ва озарбайжон халқ кўшиқлари ўрин олган. 1966 й.дан Тошкент театр ва рассомлик санъати ин-тида дарс берган.
ДОВИДОВА Берта (1922.20.12, Марғилон) — хонанда, мақом йўллари моҳир ижрочиси. Ўзбекистон халқ артисти (1964). Тошкент тиббиёт билим юртини тугатгач (1938), ҳамшира бўлиб ишлаган (1938 — 43). Аввал ҳаваскор хонанда сифатида танилган, кейинчалик Ю. Ражабий, Ш. Соҳибов, М. Юсупов, И. Икромов, Ё. Довидовлар ёрдамида хонандалик маҳоратини оширган. Ўзбекистон радиоси қошидаги хор жамоасида (1943), ўзбек ва тожик ансамблларида (1944—60), «Мақом ансамбли»да (1960—87) етакчи хонанда. Мафтункор, майин ва ширадор овоз соҳибаси Д.нинг ижро услубида чуқур фалсафий мазмун нафис охангдорлик б-н уйғунлашган. Д. репертуаридан ўрин олган «Муножот» (И. Икромов), «Баёт I, II, V», «Наво» мақомидаги «Талқини Баёт», «Насри Баёт», Рост мақомидаги «Насри Ушшоқ», «Уфари Ушшоқ», Дугоҳ мақомидаги «Сарахбори Оромижон», «Уфари Оромижон», шунингдек, «Самарқанд Ушшоғи», «Фиғон», «Дугоҳ» ва б. мумтоз ашулалар унинг ижросида нозик, ички ҳиссиётларга бой, юксак бадиий ифодасини топган. Д. нинг ижро дастуридан ўзбек ва тожик халқ қўшиқлари, бастакорлар ашулалари («Дилнавозим», С. Калонов; «Кўнглима», О. Қосимов; «Қиз севгиси», Н. Ҳасанов ва б.) ҳам ўрин олган. Москвада ўтказилган Ўзбек адабиёти ва санъати декадаси (1959) нинг қатнашчиси. Д. ижро этган кўпгина мақом йуллари грампластинка («Берта Довидова», 1969 ва б.) ва Ўзбекистон радиосида магнитофон тасмаларига ёзиб олинган. Хонанда ҳақида телефильм («Муножот», 1975) яратилган. «Эл-юрт ҳурмати» ордени б-н мукофотланган (1999).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.