Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Mixail Ivanoviç Glinka

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 360-b. — ziyouz.com

    Glinka Mixail Ivanoviç [1804.20.5(1.6), Novospasskoye qişloği, Smolensk viloyati — 1857.3(15).2, Berlin; Sankt-Peterburgda dafn etilgan] — kompozitor, rus mumtoz musikasining boşlovçisi. 1817 y.dan Sankt-Peterburgda yaşab, musiqa ijroçiligidan sabok, olgan. 1820-y.larda pianinoçi va xonanda sifatida tanilgan. Kompozitsiya böyiça Berlinda 3. Den ta'limini olgan (1833-34). Bir neça marta çet el (Italiya ş.lari, Berlin, Parij, Varşava, Ispaniya va b.)da bölib, turli xalq kuylari va professional musiqa madaniyati b-n tanişgan. G. ijodida xalq (rus, italyan, ispan va b.) musiqasi boyliklari b-n kompozitorlik uslubi yutuqlari uyğunlaşgan. Şakli mukammal, kuylari aniq va nafis, garmoniyasi hamda orkestr böyoqlari şirador va yorqin bölgan G. asarlari hayotbaxş, quvonç ruhi b-n suğorilgan. G.ning vatanparvarlik mavzuidagi «Ivan Susanin» (aslida «Podşo uçun jon fido», 1836) hamda «Ruslan va Lyudmila» (1842) asarlari rus operasida 2 oqim — xalq musiqali dramasi va ertak doston operasini boşlab berdi. Şuningdek, «Vals-fantaziya» (1845), «Kamarinskaya» (1848) kabi simfonik asarlari b-n rus simfonizmiga asos soldi. G. romanslari rus vokal lirikasi tarixida yangi davr oçgan. Ularning bir qismi özbek tilida naşr etilgan. G.ning opera, simfonik va kamer asarlari Özbekistonda muntazam ijro etiladi. 1960 y.dan G. nomidagi opera xonandalar tanlovi ta'sis etilgan. Tanlov ğoliblari orasida özbek xonandalari (mas, I. Jalilov) ham bor.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ГЛИНКА Михаил Иванович [1804.20.5(1.6), Новоспасское қишлоғи, Смоленск вилояти — 1857.3(15).2, Берлин; Санкт-Петербургда дафн этилган] — композитор, рус мумтоз мусикасининг бошловчиси. 1817 й.дан Санкт-Петербургда яшаб, мусиқа ижрочилигидан сабок, олган. 1820-й.ларда пианиночи ва хонанда сифатида танилган. Композиция бўйича Берлинда 3. Ден таълимини олган (1833-34). Бир неча марта чет эл (Италия ш.лари, Берлин, Париж, Варшава, Испания ва б.)да бўлиб, турли халқ куйлари ва профессионал мусиқа маданияти б-н танишган. Г. ижодида халқ (рус, итальян, испан ва б.) мусиқаси бойликлари б-н композиторлик услуби ютуқлари уйғунлашган. Шакли мукаммал, куйлари аниқ ва нафис, гармонияси ҳамда оркестр бўёқлари ширадор ва ёрқин бўлган Г. асарлари ҳаётбахш, қувонч руҳи б-н суғорилган. Г.нинг ватанпарварлик мавзуидаги «Иван Сусанин» (аслида «Подшо учун жон фидо», 1836) ҳамда «Руслан ва Людмила» (1842) асарлари рус операсида 2 оқим — халқ мусиқали драмаси ва эртак достон операсини бошлаб берди. Шунингдек, «Вальс-фантазия» (1845), «Камаринская» (1848) каби симфоник асарлари б-н рус симфонизмига асос солди. Г. романслари рус вокал лирикаси тарихида янги давр очган. Уларнинг бир қисми ўзбек тилида нашр этилган. Г.нинг опера, симфоник ва камер асарлари Ўзбекистонда мунтазам ижро этилади. 1960 й.дан Г. номидаги опера хонандалар танлови таъсис этилган. Танлов ғолиблари орасида ўзбек хонандалари (мас, И. Жалилов) ҳам бор.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.