Miyon hazrat madrasasi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 509–510-b. — ziyouz.com
Miyon hazrat madrasasi MIYON HAZRAT (AHAD) MADRASASI — Qöqondagi me'moriy yodgorlik (18-a.). Miyon Ahad asli Peşovar (Pokiston)lik bölib, evarasi Abdurahmonning hikoya qilişiça, u Abdusamadboy degan savdogar b-n tanişib, öz oilasi b-n Qöqonga köçib kelgan. Ahad özining ötkir zehni, diniy bilimlarga boyligi b-n mahalliy aholi örtasida katta e'tibor qozongan, hamda xon huzurida maslahatçi darajasiga kötarilgan. U Pokistondan olgan meros mulkiga şu madrasani qurdirgan.
Madrasa tarhiga köra, murakkab, 3 hovlili; 2 hovli şarq-ğarb öqi böylab, 3-hovli esa jan.dan yondaşgan. Madrasaga kiriladigan asosiy yöl jan. hovlining ğarbidan peştoq gumbazli darvozaxona orqali kiriladi. Yoğoçdan işlangan darvozani mahalliy usta Iskandarxöja öyma naqşlar b-n bezagan. Jan. hovli (32x26) atrofida xujralar joylaşgan, uning jan. tomonidagi masjid köp ustunli, tarhi töğri törtburçak, tekis tomli. Madrasa hovlisining jan.- şarqida unça katta bölmagan minora saqlangan. Şarkiy hovli (35x20 m) va ğarbiy qovli (23 x 11 m) atrofida ham hujralar joylaşgan. Şarqida ayvon (saqlanmagan), ğarbida esa darexona bor. Madrasa tomlari kulohiy, qubbali va tösinli usullarda qoplangan. Taşqarisi sirkor pişiq ğiştdan işlangan, içi esa ganç qorişmasida suvalgan. Uning bunday hovlilar tizimiga ajratilişi öqitiladigan fanlarning guruxlantirilişi b-n boğliq deb taxm. qilinadi. Madrasada diniy bilimlardan taşqari boşqa fanlar qam öqitilgan. Muqimiy ham şu madrasada ta'lim olgan.
Ad.: Azimov I., Farğona vodiysining arxitektura yodgorliklari, T., 1986.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИЁН ҲАЗРАТ (АҲАД) МАДРАСАСИ — Қўқондаги меъморий ёдгорлик (18-а.). Миён Аҳад асли Пешовар (Покистон)лик бўлиб, эвараси Абдураҳмоннинг ҳикоя қилишича, у Абдусамадбой деган савдогар б-н танишиб, ўз оиласи б-н Қўқонга кўчиб келган. Аҳад ўзининг ўткир зеҳни, диний билимларга бойлиги б-н маҳаллий аҳоли ўртасида катта эътибор қозонган, ҳамда хон ҳузурида маслаҳатчи даражасига кўтарилган. У Покистондан олган мерос мулкига щу мадрасани қурдирган.
Мадраса тарҳига кўра, мураккаб, 3 ҳовлили; 2 ҳовли шарқ-ғарб ўқи бўйлаб, 3-ҳовли эса жан.дан ёндашган. Мадрасага кириладиган асосий йўл жан. ҳовлининг ғарбидан пештоқ гумбазли дарвозахона орқали кирилади. Ёғочдан ишланган дарвозани маҳаллий уста Искандархўжа ўйма нақшлар б-н безаган. Жан. ҳовли (32x26) атрофида хужралар жойлашган, унинг жан. томонидаги масжид кўп устунли, тарҳи тўғри тўртбурчак, текис томли. Мадраса ҳовлисининг жан.- шарқида унча катта бўлмаган минора сақланган. Шаркий ҳовли (35х20 м) ва ғарбий қовли (23 х 11 м) атрофида ҳам ҳужралар жойлашган. Шарқида айвон (сақланмаган), ғарбида эса дарехона бор. Мадраса томлари кулоҳий, қуббали ва тўсинли усулларда қопланган. Ташқариси сиркор пишиқ ғиштдан ишланган, ичи эса ганч қоришмасида сувалган. Унинг бундай ҳовлилар тизимига ажратилиши ўқитиладиган фанларнинг гурухлантирилиши б-н боғлиқ деб тахм. қилинади. Мадрасада диний билимлардан ташқари бошқа фанлар қам ўқитилган. Муқимий ҳам шу мадрасада таълим олган.
Ад.: Азимов И., Фарғона водийсининг архитектура ёдгорликлари, Т., 1986.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.