Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Mnemotexnika

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 658-b. — ziyouz.com

    Mnemotexnika (yun. mneme - xotira, techne — mahorat) — insonning eslab qoliş qobiliyatini namoyiş etuvçi sirk yoki estrada tomoşasi. Turli narsalar nomini, hujjat yoki pul kupyuralarini, sonini maxsus işlab çiqilgan uslub yordamida eslab qoliş va aniq aytib berişga asoslangan M. tomoşasini, odatda, ikki kişi ijro etadi. Birinçisi tomoşabinlarning qölidagi turli narsalar (römolça, kalit, közoynak, soat va h.k.)ni körsatib, savol beradi, ikkinçisi esa közi boğlangan holda körsatilgan narsalarni yoki son raqamlarini bexato aytib beradi. M. asosini turli şifr (kod)lar taşkil etib, ular tomoşabinga sezilmaydigan intonatsiya, savolning tuzilişi, maxsus tovuş signallari orqali birinçi ijroçidan ikkinçisiga yuboriladi. M. san'atiga 18-a.da fransiyalik maşhur fokusçi Pinetti asos solgan. 20-a.da M.ningrivojlanişigaArrago, I. Sun va G. Agaronovlar katta hissa qöşdilar. Özbek sirkida Ye. va A. Şohqulovlar, F. va Ş. Rajabovlar, P. Egamberdiyev faoliyat körsatib kelişmoqda. M. san'ati an'anaviy sirk guruxlari da-sturida ham uçraydi.

    Pölat Toşkanbayev.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МНЕМОТЕХНИКА (юн. mneme - хотира, techne — маҳорат) — инсоннинг эслаб қолиш қобилиятини намойиш этувчи цирк ёки эстрада томошаси. Турли нарсалар номини, ҳужжат ёки пул купюраларини, сонини махсус ишлаб чиқилган услуб ёрдамида эслаб қолиш ва аниқ айтиб беришга асосланган М. томошасини, одатда, икки киши ижро этади. Биринчиси томошабинларнинг қўлидаги турли нарсалар (рўмолча, калит, кўзойнак, соат ва ҳ.к.)ни кўрсатиб, савол беради, иккинчиси эса кўзи боғланган ҳолда кўрсатилган нарсаларни ёки сон рақамларини бехато айтиб беради. М. асосини турли шифр (код)лар ташкил этиб, улар томошабинга сезилмайдиган интонация, саволнинг тузилиши, махсус товуш сигналлари орқали биринчи ижрочидан иккинчисига юборилади. М. санъатига 18-а.да франциялик машҳур фокусчи Пинетти асос солган. 20-а.да М.нингривожланишигаАрраго, И. Сун ва Г. Агароновлар катта ҳисса қўшдилар. Ўзбек циркида Е. ва А. Шоҳқуловлар, Ф. ва Ш. Ражабовлар, П. Эгамбердиев фаолият кўрсатиб келишмоқда. М. санъати анъанавий цирк гурухлари да-стурида ҳам учрайди.

    Пўлат Тошканбаев.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.