Model

Model (lot. modulus — ölçov, meyor) — 1) maşinasozlikda — köplab işlab çiqariş uçun etalon (standart) sifatida işlatiladigan namuna (mas, avtomobil, kiyim va b. modeli); biror mahsulot, konstruksi-yaning turi, markasi; 2) san'atda —a) buyum (mas, haykal) ning loy, mum, gips, yoğoç va b. materialdan tay-yorlangan namunasi; keyinçalik undan qolip yoki andoza olib, boşqa çidamli material (bronza, granit, marmar, metall va b.) dan asl nusxa (monument, haykal) işlanadi; b) rassom rasmini çizayotganda ma'lum vaziyatda turadigan kişi (naturaçi) va, umuman, tasvirlanadigan obyekt; 3) qurilişda — bino, inşoot, mexanizm va b.ning ilmiy, amaliy maqsadlarda qöllaniladigan kiçik (ba'zan, katta) masştabdagi nusxasi, maketi; 4) matematika va mantiqda — muay-yan aksiomalar sistemasining M.li obyektlari bölib, xossalari va ular örtasidagi munosabatlar muayyan aksiomalarni qanoatlantiradi; 5) til-şunoslikda — biror (morfologik, grammatik va b.) sistema etaloni (namunasi)ni bildiruvçi mavhum tuşunça; til sistemasi yoki uning biror tarmoği ta'rifining umumiy sxemasi. Keng ma'noda M. — biror obyekt yoki obyektlar tizimining obrazi yoki namunasi. Mas, Yerning modeli — globus, osmon va undagi yul-duzlar modeli — planetariy.