Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Mol

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 709–710-b. — ziyouz.com

    Mol — Xalqaro birliklar tizimi SI da modda miqdori birligi. 1971 y.da qabul qilingan. Massasi 0,012 kg ga teng bölgan uglerod 12S izotopi tarkibidagi atomlar soniga teng bölgan tarkibiy elementlar (molekulalar, atomlar, elektronlar va b. bir xildagi zarralar) dan taşkil topgan modda miqdoriga teng. Har qanday moddaning bir moli bir xil sondagi tarkibiy ele-mentlardan taşkil topgan. Bu son, odatda, Avogadro doimiysi deb ataladi va uning tajribalar asosida aniqlangan qiymati ^=6,022- 1023 mol»' ga teng. Şuning uçun M. qaysi zarraga tegişli ekanligi kursatilişi kerak. Mas, suv molekulalarining bir moli deganda 6,022-1023 ta suv molekulalari tuşuniladi. 6,022-1023 ta suv molekulalari tarkibida esa vodorod atomlarining 2 moli, kislorod atomlarining 1 moli, protonlarning 10 moli, neytronlarning 8 moli va elektronlarning 10 moli mavjuddir. Berilgan modda molekulalari 1 molining massasi, odatda, şu moddaning molyar massasi deb ataladi. M. tuşunçadan molekulyar fizika, kimyo, termodinamika va b. sohalardan nazariy hamda amaliy hisobkitob işlarini bajarişda keng qöllaniladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МОЛЬ — Халқаро бирликлар тизими СИ да модда миқдори бирлиги. 1971 й.да қабул қилинган. Массаси 0,012 кг га тенг бўлган углерод 12С изотопи таркибидаги атомлар сонига тенг бўлган таркибий элементлар (молекулалар, атомлар, электронлар ва б. бир хилдаги зарралар) дан ташкил топган модда миқдорига тенг. Ҳар қандай модданинг бир моли бир хил сондаги таркибий эле-ментлардан ташкил топган. Бу сон, одатда, Авогадро доимийси деб аталади ва унинг тажрибалар асосида аниқланган қиймати ^=6,022- 1023 моль»’ га тенг. Шунинг учун М. қайси заррага тегишли эканлиги курсатилиши керак. Мас, сув молекулаларининг бир моли деганда 6,022-1023 та сув молекулалари тушунилади. 6,022-1023 та сув молекулалари таркибида эса водород атомларининг 2 моли, кислород атомларининг 1 моли, протонларнинг 10 моли, нейтронларнинг 8 моли ва электронларнинг 10 моли мавжуддир. Берилган модда молекулалари 1 молининг массаси, одатда, шу модданинг моляр массаси деб аталади. М. тушунчадан молекуляр физика, кимё, термодинамика ва б. соҳалардан назарий ҳамда амалий ҳисобкитоб ишларини бажаришда кенг қўлланилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.