Molibdenit
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 700–701-b. — ziyouz.com
Molibdenit MOLIBDENIT, molibden yaltiroği — sulfidlar sinfiga mansub mineral, kimyoviy tarkibi MoS2; 60% Mo va 40% S dan iborat. Har vaqt oz mikdorda Re qöşimçasi böladi. Geksonal singoniyali. Varaqsimon va tangasimon agregatlardan iborat. Rangi qörğoşsimon kulrang, metallsimon yaltiroq. Qattiqligi 1, ziçligi 4620— 4800 kg/m3. M. nihoyatda yuqori t-rali şaroitda greyzenli, kam hollarda pegmatitli konlarda volframit, topaz, kasseterit, flyuorit, xalkopirit, pirit va b. minerallar b-n birga hosil böladi. Renit izotoplardan birining izobar özgarişi hisobiga nihoyatda qimmatbaho hisoblangan radiogenli izotop hosil böladi. M.ning yirik konlari kontaktli metasomatik granat-piroksenli skarnlarda, şuningdek, gipotermal va mezotermal kvarsmolibdenli ruda tomirlarida mavjud. Yirik konlari Örta Osiyo, Kavkaz, AQŞ, Meksika, Norvegiyada, Özbeki-stonda esa, asosan, Olmaliq atrofida bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МОЛИБДЕНИТ, молибден ялтироғи — сульфидлар синфига мансуб минерал, кимёвий таркиби MoS2; 60% Мо ва 40% S дан иборат. Ҳар вақт оз микдорда Re қўшимчаси бўлади. Гексонал сингонияли. Варақсимон ва тангасимон агрегатлардан иборат. Ранги қўрғошсимон кулранг, металлсимон ялтироқ. Қаттиқлиги 1, зичлиги 4620— 4800 кг/м3. М. ниҳоятда юқори т-рали шароитда грейзенли, кам ҳолларда пегматитли конларда вольфрамит, топаз, кассетерит, флюорит, халькопирит, пирит ва б. минераллар б-н бирга ҳосил бўлади. Ренит изотоплардан бирининг изобар ўзгариши ҳисобига ниҳоятда қимматбаҳо ҳисобланган радиогенли изотоп ҳосил бўлади. М.нинг йирик конлари контактли метасоматик гранат-пироксенли скарнларда, шунингдек, гипотермал ва мезотермал кварцмолибденли руда томирларида мавжуд. Йирик конлари Ўрта Осиё, Кавказ, АҚШ, Мексика, Норвегияда, Ўзбеки-стонда эса, асосан, Олмалиқ атрофида бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.