Molibdenli öğitlar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 701-b. — ziyouz.com
Molibdenli öğitlar - tarkibida ösimliklar özlaştira oladigan şaklda molibden bölgan mikroöğitlarsan biri. M.ö. sifatida ammoniy molibdat, ammoniynatriy molibdat, molibdenli superfosfat va tarkibida molibden bölgan turli sanoat çiqindilari qöllanadi. Odatda, vodorod ioni körsatkiçi rN 5,2 dan past bölgan tuproqlarda ösimliklar M.ö. ga köproq zarurat sezadi. Ekinlardan dukkaklilar (nöxat, soya, beda, sebarga), sabzavot ekinlari (karam, pomidor), texnika ekinlari (qand lavlagi, ziğir) va b. ança talabçan. Mas, molibden superfosfatdan ekiş paytida yerga 50—100 kg/ga mikdorida solinadi.
MOLIK ibn ANAS Abu Abdulloh (713, Madina — 795) — faqih, muhaddis, molikiylik mazhabining asosçisi. Bodal i kdan liniy ilm oldi, Qur'oni karimni örgandi. Islom huquqini puxta egallab, «Madina imomi» unvoniga sazovor böldi. M. ibn A. biror siyosiy oqimga ergaşmasada, hokimiyatning saylab qöyilişi qoidasini afzal hisoblardi, lavozimlarga ma'muriy tayinlanişlarga qarşi edi. M. ibn A. Muhammad (sav) sahobalari aytgan hadislarni muayyan mavzularga ajratib, «al-Muvatta'» (ommaviy, barçaga tuşunarli ma'nosida) deb atalgan töplam tuzdi. Muhaddis buning uçun 40 y. umrini sarfladi. Bu ilk hadis töplamlaridan biri bölib, bir neça ming hadisni öz içiga olgan.
M. ibn A. mudarrislik faoliyati b-n şuğullangan. Şogirdlari orasida tanikli muhaddis Muhammad Şayboniy (805 y.v.e.), şofi'iylik asosçisi Muhammad ibn Idris Şofi'iy (820 y.v.e.) bölgan. M. ibn A.ning ijtimoiysiyosiy qaraşlari asosida hokimiyat xalifa qölida bölişi, xalifa esa qurayşiylardan saylanişi, alohida vakolatli şaxslardan taşkil topgan guruh (şöro) uni tasdiqlaşi kerak, degan fikr yotadi. Umuman u Muhammad (sav) davridagi an'analarni yoqlab çiqqan, ya'ni «ashob al-hadis» («hadis tarafdorlari») oqimining yirik namoyandasi bölgan. Umrining oxirida zo-hidlikka berilgan va uzlatda yaşagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МОЛИБДЕНЛИ ЎҒИТЛАР - таркибида ўсимликлар ўзлаштира оладиган шаклда молибден бўлган микроўғитларцан бири. М.ў. сифатида аммоний молибдат, аммонийнатрий молибдат, молибденли суперфосфат ва таркибида молибден бўлган турли саноат чиқиндилари қўлланади. Одатда, водород иони кўрсаткичи рН 5,2 дан паст бўлган тупроқларда ўсимликлар М.ў. га кўпроқ зарурат сезади. Экинлардан дуккаклилар (нўхат, соя, беда, себарга), сабзавот экинлари (карам, помидор), техника экинлари (қанд лавлаги, зиғир) ва б. анча талабчан. Мас, молибден суперфосфатдан экиш пайтида ерга 50—100 кг/га микдорида солинади.
МОЛИК ибн АНАС Абу Абдуллоҳ (713, Мадина — 795) — фақиҳ, муҳаддис, моликийлик мазҳабининг асосчиси. Бодал и кдан линий илм олди, Қуръони каримни ўрганди. Ислом ҳуқуқини пухта эгаллаб, «Мадина имоми» унвонига сазовор бўлди. М. ибн А. бирор сиёсий оқимга эргашмасада, ҳокимиятнинг сайлаб қўйилиши қоидасини афзал ҳисобларди, лавозимларга маъмурий тайинланишларга қарши эди. М. ибн А. Муҳаммад (сав) саҳобалари айтган ҳадисларни муайян мавзуларга ажратиб, «ал-Муваттаъ» (оммавий, барчага тушунарли маъносида) деб аталган тўплам тузди. Муҳаддис бунинг учун 40 й. умрини сарфлади. Бу илк ҳадис тўпламларидан бири бўлиб, бир неча минг ҳадисни ўз ичига олган.
М. ибн А. мударрислик фаолияти б-н шуғулланган. Шогирдлари орасида таникли муҳаддис Муҳаммад Шайбоний (805 й.в.э.), шофиъийлик асосчиси Муҳаммад ибн Идрис Шофиъий (820 й.в.э.) бўлган. М. ибн А.нинг ижтимоийсиёсий қарашлари асосида ҳокимият халифа қўлида бўлиши, халифа эса қурайшийлардан сайланиши, алоҳида ваколатли шахслардан ташкил топган гуруҳ (шўро) уни тасдиқлаши керак, деган фикр ётади. Умуман у Муҳаммад (сав) давридаги анъаналарни ёқлаб чиққан, яъни «асҳоб ал-ҳадис» («ҳадис тарафдорлари») оқимининг йирик намояндаси бўлган. Умрининг охирида зо-ҳидликка берилган ва узлатда яшаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.