Möljar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 961–962-b. — ziyouz.com
Möljar (möğulça böljar — uçra-şuv joyi va vaqti) — 1) harbiy qismlarning kelişuviga binoan uçraşuv joyi, manzili va vaqti; 2) jangovar harakatlar vaqtida askarlar tomonidan qaziladigan çuqur, okop. Merganlar M. içida joylaşib, duşmanni kamondan yoki öt oçiş qurollaridan nişonga olgan; 3) qal'a, qörğon singari istehkomlarning gird-atrofida qaziladigan xandaq (yana q. Böljar). MÖLTON — Pokistondagi şahar. Panjob viloyatida, Çinob daryosi yaqinida. Aholisi 1,2 mln. kişi (1998). Mamlakatning muhim sanoat markazi va transport yöllari tuguni. Töqimaçilik (asosan, ip gazlama) sanoati rivojlangan. Kimyo, oynaşişa, oziq-ovqat sanoati korxonalari, issiqlik elektr st-yasi bor. M.ga Sun gaz konidan quvur orqali gaz keltiriladi.
M. — badiiy hunarmandçilik (koşin va keramika, gilam, çarm buyumlari tayyorlaş)ning qad. markazi. Me'moriy yoDgorliklardan Şoh Yusuf Gardizi (1150-52), Rukni A'lam (1320-24), Şamsi Tabrizi (1780) maqbaralari saqlangan. Şahar mil. av. 4-a.da barpo etilgan. Mil. av. 326 y.da Aleksandr Makedoniyalik bosib olgan. 713 y.da arablar egallagan. 8-a.da mustaqil hokimlik markazi. 10-a.da Qarmatlar davlatining eng katta şahri bölgan. 11-a.da Mahmud Ğaznaviy qöl ostiga ötgan. 12-a. da Ğuriylar davlatiga qöşilgan, 1228 y.dan Dehli sultonligi tarkibida. 1398 y.dan Amir Temur, 1527 y.da Bobur qöşinlari egallagan va 1752 y.gaça Boburiylar saltanati tarkibida bölgan. 1818 y.da sekxdar davlatiga qöşilgan. 1947 y.dan Pokiston tarkibida.
Q.: Böljar
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЎЛЖАР (мўғулча бўлжар — учра-шув жойи ва вақти) — 1) ҳарбий қисмларнинг келишувига биноан учрашув жойи, манзили ва вақти; 2) жанговар ҳаракатлар вақтида аскарлар томонидан қазиладиган чуқур, окоп. Мерганлар М. ичида жойлашиб, душманни камондан ёки ўт очиш қуролларидан нишонга олган; 3) қалъа, қўрғон сингари истеҳкомларнинг гирд-атрофида қазиладиган хандақ (яна қ. Бўлжар). МЎЛТОН — Покистондаги шаҳар. Панжоб вилоятида, Чиноб дарёси яқинида. Аҳолиси 1,2 млн. киши (1998). Мамлакатнинг муҳим саноат маркази ва транспорт йўллари тугуни. Тўқимачилик (асосан, ип газлама) саноати ривожланган. Кимё, ойнашиша, озиқ-овқат саноати корхоналари, иссиқлик электр ст-яси бор. М.га Сун газ конидан қувур орқали газ келтирилади.
М. — бадиий ҳунармандчилик (кошин ва керамика, гилам, чарм буюмлари тайёрлаш)нинг қад. маркази. Меъморий ёДгорликлардан Шоҳ Юсуф Гардизи (1150-52), Рукни Аълам (1320-24), Шамси Табризи (1780) мақбаралари сақланган. Шаҳар мил. ав. 4-а.да барпо этилган. Мил. ав. 326 й.да Александр Македониялик босиб олган. 713 й.да араблар эгаллаган. 8-а.да мустақил ҳокимлик маркази. 10-а.да Қарматлар давлатининг энг катта шаҳри бўлган. 11-а.да Маҳмуд Ғазнавий қўл остига ўтган. 12-а. да Ғурийлар давлатига қўшилган, 1228 й.дан Деҳли султонлиги таркибида. 1398 й.дан Амир Темур, 1527 й.да Бобур қўшинлари эгаллаган ва 1752 й.гача Бобурийлар салтанати таркибида бўлган. 1818 й.да секхдар давлатига қўшилган. 1947 й.дан Покистон таркибида.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.