Molyer
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 710-b. — ziyouz.com
Molyer (Moliere) (taxallusi; asl ism-şarifi Jan Batist Poklen) (1622.15.1 - Parij - 1673.17.2) -fransuz dramaturgi, aktyori, teatr ar-bobi, sahna san'ati islohotçisi. Lotin tili, antik adabiyotni örgangan. 1645—48 y.larda sayyor teatr truppasida aktyorlik qilgan. Xalq teatr an'-analari b-n klassitsizm yutukdarini umumlaştirib, ijtimoiymaişiy komediya janrini yaratdi. 1658 y.dan M. öz truppasi b-n Parij va saroy teatrlarida pyesalar qöydi. Şoh asari — «Tartyuf» (1664) komediyasida hurfikrlikning aşaddiy duşmani — xristian çerkovi kirdikorlarini foş etdi. Don Juan haqidagi xalq afsonalarini qayta işlab, «Don Juan» (1665) realistik pyesasini yaratdi. «Zöraki nikoh» (1664), «Mizantrop», «Amfitrion», «Jorj Danen», «Xasis» (1668), «Dvoryanlar orasidagi meşçan» (1670), «Öqimişli ayollar» (1672), «Soxta bemor» (1673) va b. komediyalar muallifi. M. komediyalarida çuqur falsafiy va axloqiy masalalar qöyilgan. Ularda yaxşi fazilatli kişilar tasvirlangan, lekin pyesa qaxramonlari haddan taşqari talablar qöyib, soğlom fikr yuritişdan voz keçadilar, natijada bu, amalda, yaxşi fazilatning yöq bölişiga olib keladi. M. ijodi jahon teatri rivojiga samarali ta'sir etgan. 19-a. boşida Fransuz akademiyasiga M.ning byusti qöyilgan. Har yili 17 fev.da — buyuk fransuz komediografi 1673 y. 17 fev.da sönggi bor saxnaga çikib rol öynagan kunda Parijdagi maşhur «Komedi Fransez» teatrida M. pyesalari namoyiş etiladi. M.ning ayrim asarlari özbek tiliga tarjima qilingan: «Xasis» (1925), «Tartyuf» (1941), «Skapen nayranglari» (1950) va b.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МОЛЬЕР (Moliere) (тахаллуси; асл исм-шарифи Жан Батист Поклен) (1622.15.1 - Париж - 1673.17.2) -француз драматурги, актёри, театр ар-боби, саҳна санъати ислоҳотчиси. Лотин тили, антик адабиётни ўрганган. 1645—48 й.ларда сайёр театр труппасида актёрлик қилган. Халқ театр анъ-аналари б-н классицизм ютукдарини умумлаштириб, ижтимоиймаиший комедия жанрини яратди. 1658 й.дан М. ўз труппаси б-н Париж ва сарой театрларида пьесалар қўйди. Шоҳ асари — «Тартюф» (1664) комедиясида ҳурфикрликнинг ашаддий душмани — христиан черкови кирдикорларини фош этди. Дон Жуан ҳақидаги халқ афсоналарини қайта ишлаб, «Дон Жуан» (1665) реалистик пьесасини яратди. «Зўраки никоҳ» (1664), «Мизантроп», «Амфитрион», «Жорж Данен», «Хасис» (1668), «Дворянлар орасидаги мешчан» (1670), «Ўқимишли аёллар» (1672), «Сохта бемор» (1673) ва б. комедиялар муаллифи. М. комедияларида чуқур фалсафий ва ахлоқий масалалар қўйилган. Уларда яхши фазилатли кишилар тасвирланган, лекин пьеса қахрамонлари ҳаддан ташқари талаблар қўйиб, соғлом фикр юритишдан воз кечадилар, натижада бу, амалда, яхши фазилатнинг йўқ бўлишига олиб келади. М. ижоди жаҳон театри ривожига самарали таъсир этган. 19-а. бошида Француз академиясига М.нинг бюсти қўйилган. Ҳар йили 17 фев.да — буюк француз комедиографи 1673 й. 17 фев.да сўнгги бор сахнага чикиб роль ўйнаган кунда Париждаги машҳур «Комеди Франсез» театрида М. пьесалари намойиш этилади. М.нинг айрим асарлари ўзбек тилига таржима қилинган: «Хасис» (1925), «Тартюф» (1941), «Скапен найранглари» (1950) ва б.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.