Moment
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 711-b. — ziyouz.com
Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 60%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.
Moment (lot. moveo — siljitaman, qözğataman) (matematika va fizikada) — ayrim ölçov, mikdor va vektorlar nomi. Ehtimollar nazariyasida M. — tasodifiy miqdorlarning sonli xarakteristikasi. Tasodifiy mikdor h ning fctartibli M. i deb %k ning örta qiymatiga, Ltartibli absolyut M. i deb |^k| ning örta qiymatiga aytiladi. Mac, tasodifiy mikdorning matematik kutilmasi Mi, uning birinçi tartibli M.idir. Tasodifiy mikdor ', ning Ltartibli markaziy M.i deb (I, —Ş)k ning örta qiymatiga aytiladi. Mac, dispersiya gz2= Di,= M(i,— Mi,)2 ikkinçi tartibli markaziy M.dir.
Mexanikada M. — moddiy nuqtalar tizimida massalar taqsimotining sonli xarakteristikasi. Agar tögri çiziqdagi xrx2,... koordinatalarida t,, tr (t>0) massali nuqtalar bölsa, bu tizimining sanoq tizimi 0 nuqtasiga nisbatan k darajadagi M.i Mk = xht + xht + ...böladi. k=1 bölsa, — statik M., k=2 bölsa, — inersion M. deyiladi. Fizikada kuç momenti, xarakat mikdori momenti, inersiya momenti kabi tuşunçalar mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МОМЕНТ (лот. moveo — силжитаман, қўзғатаман) (математика ва физикада) — айрим ўлчов, микдор ва векторлар номи. Эҳтимоллар назариясида М. — тасодифий миқдорларнинг сонли характеристикаси. Тасодифий микдор ҳ нинг fcтартибли М. и деб %к нинг ўрта қийматига, Лтартибли абсолют М. и деб |^k| нинг ўрта қийматига айтилади. Mac, тасодифий микдорнинг математик кутилмаси Mi, унинг биринчи тартибли М.идир. Тасодифий микдор Ъ, нинг Лтартибли марказий М.и деб (I, —Щ)к нинг ўрта қийматига айтилади. Mac, дисперсия гз2= Di,= M(i,— Mi,)2 иккинчи тартибли марказий М.дир.
Механикада М. — моддий нуқталар тизимида массалар тақсимотининг сонли характеристикаси. Агар тўгри чизиқдаги хрх2,... координаталарида т,, тр (т>0) массали нуқталар бўлса, бу тизимининг саноқ тизими 0 нуқтасига нисбатан к даражадаги М.и Мк = хҳт + хҳт + ...бўлади. к=1 бўлса, — статик М., к=2 бўлса, — инерцион М. дейилади. Физикада куч моменти, харакат микдори моменти, инерция моменти каби тушунчалар мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.