Monorels yöl

Monorels yöl - yönaltiruvçi balkasi (monorelsi) bitta tayançda yoki estakadada joylaşadigan transport tizimi; yölovçilar tuşgan vagonlar va kj ortilgan vagonetkalar osma (yakka) rels böylab harakatlanadi. M.y.ning vagonlar monorelsning ustida va ostida harakatlanadigan xillari bor (rayem). Yölovçilar M.y. — elektr yuritma, pnevmatik yoki rezinalangan yönaltiruvçi ğildiraklar b-n ta'minlanadi. Şovqinsiz harakatlanadi. Vagonlarga 120—140 kişi siğadi. Tezligi 240 km/ soatgaça boradi. Yuk M.y. — sanoat korxonalarida sanoat transport vositasi (sex içida va sexlararo) sifatida işlatilib, bir neça km gaça uzunlikda bölişi mumkin. Bunda harakat, yuklarni ortiş va tuşiriş işlari avtomatik boşqariladi. Vagonetkalarning yuk kötariluvçanligi — 0,2 — 2t (ba'zan, 5 t), tezligi — 2—4 km/ soat. Nisbatan yuqori tezlikka erişiş mumkinligi, xarakatdagi xavfeizligi, yölni qisqa yöl böyiça ötkaziş mumkinligi, yöl yotqizişning joy tanlamasligi, metall kam sarf bölişi va energiya yuqori tejalişi, töla avtomatlaştiriş imkoni borligi tufayli M.y. sanoatda işlatiladigan, şaharda, şahar atrofida qatnaydigan transportning rivojlangan turi hisoblanadi. Şaharlararo qatnovda havo yostiğidan foydalanib harakatlaniş qöllaniladi. M.y. Germaniya, AQŞ, Fransiya, Yaponiya, Şveysariya, Kanada, Italiya va b. mamlakatlarda qurilgan.