Monsonit
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 740-b. — ziyouz.com
Monsonit (Italiyadagi Monsoni toği nomidan) — kristalli magmatik toğ jinsi; taxm. teng mikdordagi kaliynatriyli dala şpati (ortoklaz va Labrador) va temirli magnezial minerallardan tuzilgan. M.ning nordonroq xillarida ozroq miqdorda kvars böladi. Tarkibidagi minerallarning nisbatiga köra, M.li jinslar gabbro va siyenit oraliğida böladi. Teksturasi, asosan, massivli. Rangi kulrang, kulrang-puşti. Qoramtir mineral böyiça avgitli, biotitli va h.k. böladi. Fizikaviy xossasi dioritga yaqin M.lar ziç, yirik donador jins si-fatida alohida massivlarni hosil qiladi. Murakkab tarkibli intruzivlar tuzilişida iştirok etadi. M.ning porfirli turlari Özbekistonda Qurama toğlarida uçraydi. Xorijda Ukraina, RF (Baykal atrofida), Italiya, Norvegiya va b. mamlakatlarda bor. Jilolanuvçi turlaridan quriliş materiali sifatida foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МОНЦОНИТ (Италиядаги Монцони тоғи номидан) — кристалли магматик тоғ жинси; тахм. тенг микдордаги калийнатрийли дала шпати (ортоклаз ва Лабрадор) ва темирли магнезиал минераллардан тузилган. М.нинг нордонроқ хилларида озроқ миқдорда кварц бўлади. Таркибидаги минералларнинг нисбатига кўра, М.ли жинслар габбро ва сиенит оралиғида бўлади. Текстураси, асосан, массивли. Ранги кулранг, кулранг-пушти. Қорамтир минерал бўйича авгитли, биотитли ва ҳ.к. бўлади. Физикавий хоссаси диоритга яқин М.лар зич, йирик донадор жинс си-фатида алоҳида массивларни ҳосил қилади. Мураккаб таркибли интрузивлар тузилишида иштирок этади. М.нинг порфирли турлари Ўзбекистонда Қурама тоғларида учрайди. Хорижда Украина, РФ (Байкал атрофида), Италия, Норвегия ва б. мамлакатларда бор. Жилоланувчи турларидан қурилиш материали сифатида фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.