Mordin
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 743–744-b. — ziyouz.com
Mordin — Turkiyaning jan.dagi örta ayerlarga oid kal'a. 13-a. 20-y.larida M. mustaqil bölib, uning hokimi Nosiriddin Ortuk, Arslon Mansur (1201—39). M. va Mayofarikinda hukm surgan ortuqiylar sulolasiga mansub edi. Şarafiddin Ali Yazdiyning yozişiça, Amir Temur 1394 y. 3 yanv. da M.ga kelib, uning hokimi Sulton Aliga kişi yuborib, «Biz Misr va Şom sori mutavajjih bölduk. Sen bizning söngimizda bot kelgaysen!», degan. M. hokimi axdu şartiğa vafo qilmay, «muxolifat tariqasi andin zohir böldi». Sohibqiron 1394 y. 29 yanv.da M.ga yuriş qilib, uni qamal qilgan, 1394 y. 16 apr. da 2marta qamal qilgan. Şarafiddin Ali Yazdiyning yozişiça, «Mordinga yetib, şaharni örtada olib ölturdilar... sohibqiron bila şahzodalar va beklar otlanib naqqora va nafir çaldirub, qal'ağa muta-vajjih böldilar. Uruş solib barçadin burun ğölning kişisi qalqonlar boşlariğa tortib yuridilar. Va çerik tört yonidin suron solib, bari bir yöla hamla qilib, qal'ağa yetişib, şotular qöyub, qal'a ustiga çiqib, anda turğon muxoliflarni surdilar, şaharğa kirib şaharni oldilar». Şu asnoda Uluğbek tavallud topgani haqidagi xuşxabar kelişi munosabati b-n sohibqiron M. aholisiga omonlik bergan. Köniya sultonligi va Japoliddin Manguberdi M.ni öz tomonlariga oğdiriş uçun köp harakat qilişgan. Nihoyat M. hokimi Jaloliddin tobeligiga ötgan.
Ad.: Şarafiddin Ali Yazdiy, 3afarnoma, T., 1997.
Faxriddin Hasanov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МОРДИН — Туркиянинг жан.даги ўрта аерларга оид калъа. 13-а. 20-й.ларида М. мустақил бўлиб, унинг ҳокими Носириддин Ортук, Арслон Мансур (1201—39). М. ва Майофарикинда ҳукм сурган ортуқийлар сулоласига мансуб эди. Шарафиддин Али Яздийнинг ёзишича, Амир Темур 1394 й. 3 янв. да М.га келиб, унинг ҳокими Султон Алига киши юбориб, «Биз Миср ва Шом сори мутаважжиҳ бўлдук. Сен бизнинг сўнгимизда бот келгайсен!», деган. М. ҳокими ахду шартиға вафо қилмай, «мухолифат тариқаси андин зоҳир бўлди». Соҳибқирон 1394 й. 29 янв.да М.га юриш қилиб, уни қамал қилган, 1394 й. 16 апр. да 2марта қамал қилган. Шарафиддин Али Яздийнинг ёзишича, «Мординга етиб, шаҳарни ўртада олиб ўлтурдилар... соҳибқирон била шаҳзодалар ва беклар отланиб наққора ва нафир чалдируб, қалъаға мута-важжиҳ бўлдилар. Уруш солиб барчадин бурун ғўлнинг кишиси қалқонлар бошлариға тортиб юридилар. Ва черик тўрт ёнидин сурон солиб, бари бир йўла ҳамла қилиб, қалъаға етишиб, шотулар қўйуб, қалъа устига чиқиб, анда турғон мухолифларни сурдилар, шаҳарға кириб шаҳарни олдилар». Шу аснода Улуғбек таваллуд топгани ҳақидаги хушхабар келиши муносабати б-н соҳибқирон М. аҳолисига омонлик берган. Кўния султонлиги ва Жаполиддин Мангуберди М.ни ўз томонларига оғдириш учун кўп ҳаракат қилишган. Ниҳоят М. ҳокими Жалолиддин тобелигига ўтган.
Ад.: Шарафиддин Али Яздий, 3афарнома, Т., 1997.
Фахриддин Ҳасанов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.