Morenali relyef
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 747-b. — ziyouz.com
Morenali relyef - muzliklar ta'sirida paydo böladigan relyef. Muzliklar toğ jinslarini yemirib, ularni bir joydan ikkinçi joyga köçiradi. Çekingan muzliklar yirik (ğölatoş, xarsang toşlar), mayda (şagal) toşlar va qum xamda qumoq jinslarni qoldirib ketadi. Bu yotqiziqlar köpdan-köp tepalar, çuqurliklar (köpinça köllar) hosil qiladi. M.r. Rossiyaning Yevropa qismida keng tarqalgan va tuproq qatlami qalin bölganidan ança tekis körinadi. Toğlarda ham M.r.ni uçratiş mumkin. Toğlarda vodiy yon bağirlarida morenalardan hosil bölgan ayrim va qator tepaliklar ajralib turadi. Oxirgi morena yotqiziqlaridan yoy şaklidagi morena uyumlari va xilma-xil tepaliklar paydo böladi. Toğlardagi morena yotqiziqlarida tuproq qatlami yupqaroq, lekin, unumdor böladi. M.r. Örta Osiyo toğlarida keng tarqalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МОРЕНАЛИ РЕЛЬЕФ - музликлар таъсирида пайдо бўладиган рельеф. Музликлар тоғ жинсларини емириб, уларни бир жойдан иккинчи жойга кўчиради. Чекинган музликлар йирик (ғўлатош, харсанг тошлар), майда (шагал) тошлар ва қум хамда қумоқ жинсларни қолдириб кетади. Бу ётқизиқлар кўпдан-кўп тепалар, чуқурликлар (кўпинча кўллар) ҳосил қилади. М.р. Россиянинг Европа қисмида кенг тарқалган ва тупроқ қатлами қалин бўлганидан анча текис кўринади. Тоғларда ҳам М.р.ни учратиш мумкин. Тоғларда водий ён бағирларида мореналардан ҳосил бўлган айрим ва қатор тепаликлар ажралиб туради. Охирги морена ётқизиқларидан ёй шаклидаги морена уюмлари ва хилма-хил тепаликлар пайдо бўлади. Тоғлардаги морена ётқизиқларида тупроқ қатлами юпқароқ, лекин, унумдор бўлади. М.р. Ўрта Осиё тоғларида кенг тарқалган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.