Morze kodi
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 748-b. — ziyouz.com
Morze kodi MORZE KODI, Morze alifbosi — telegraf aloqada qöllaniladigan şartli belgilar tizimi; nuqta va tirelardan iborat. S. Morze tujt. Harbir harfga muayyan nuqta va tirelar uyğunlaşuvi (kombinatsiyasi) töğri keladi. Nuqta va tirelar elektr toki impulslari tarzida uzatiladi. Uzatiladigan impuls — kod juda qisqa bölib, har qaysi belgini belgilaşda elementlar soni har xil (özgaruvçan kod) yoki bir xil (özgarmas kod) bölişi mumkin. Kod elementlari soniga qarab, 5 elementli, 6 elementli va b. xillarga bölinadi. M.k. Morze apparati yordamida uzatiladi. Özgaruvçan koddan kamroq, özgarmas koddan köproq foydalaniladi. Bunda nuqta va tire örnida plyus (+) va minus (—) belgilari işlatiladi. M. k. hozir asosan radiohavaskorlik aloqa tizimida qöllaniladi (2003).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МОРЗЕ КОДИ, Морзе алифбоси — телеграф алоқада қўлланиладиган шартли белгилар тизими; нуқта ва тирелардан иборат. С. Морзе тужт. Ҳарбир ҳарфга муайян нуқта ва тирелар уйғунлашуви (комбинацияси) тўғри келади. Нуқта ва тирелар электр токи импульслари тарзида узатилади. Узатиладиган импульс — код жуда қисқа бўлиб, ҳар қайси белгини белгилашда элементлар сони ҳар хил (ўзгарувчан код) ёки бир хил (ўзгармас код) бўлиши мумкин. Код элементлари сонига қараб, 5 элементли, 6 элементли ва б. хилларга бўлинади. М.к. Морзе аппарати ёрдамида узатилади. Ўзгарувчан коддан камроқ, ўзгармас коддан кўпроқ фойдаланилади. Бунда нуқта ва тире ўрнида плюс (+) ва минус (—) белгилари ишлатилади. М. к. ҳозир асосан радиоҳаваскорлик алоқа тизимида қўлланилади (2003).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.