Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Moskva özbek drama studiyasi

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 758–759-b. — ziyouz.com

    Moskva özbek drama studiyasi — özbek professional aktyor va rejissyorlari tayyorlab bergan birinçi teatr öquv yurti. Özbekiston hukumatining karori b-n 1924 y. Özbekiston maorif komissarligining Mos-kvadagi maorif uyi qoşida oçilgan. Çölpon studiyaning adabiy emakdoşi, avvaliga A. Otaullayev, Abdulhay Tojiyev, keyin Ş. Rahimiy direktori bölgan. Studiyaga dastavval Mannon Uyğur boşliq namuna özbek davlat drama teatri (sobiq «Turon») ning Abror Hidoyatov, Yatim Bobojonov, Muzaffar Muxamedov, Tursunoy Saidazimova, Sora Eşontörayeva, Obid Jalilov, Fatxulla Umarov, Zamira Xidoyatova, Toşxon Sultonova, Hojisiddiq Islomov singari 24 kişidan iborat özbek milliy teatr poydevorini yaratgan jamoasi yuboriladi. Maksad teatr studiyalariga xos vazifa — yangi öquv-ijodiy izlanişlar utkaziş, Moskva yetakçi teatr jamoalari sahna amallari b-n yaqindan tanişiş, tajribalarini ijodiy özlaştiriş, öz amaliyotiga joriy qiliş edi. Studiya maşğulotlarini Uyğur, Çölponlar b-n Moskva teatr studiyasi va bilim yurtlarining közga köringan mu-allim, rej. va aktyorlaridan R. Simonov, I. Tolçanov, O. Basov, V. Kansel, L. Sverdlinlar olib borganlar. 1924— 27 y.lar orasida özbek studiyaçilari «Xasis», «Revizor», «Aks sado» (xdmmasining rej. V. Kansel), «Qorovul uyqusi» (rej. L. Sverdlin), «Yana uylanaman» (rej. V. Kansel, L. Sverdlin), «Malikai Turondot» (rej. V. Kansel, L. Sverdlin, O. Basov), «Yorqinoy» (rej. M. Uyğur) kabi spektakllarni sahnalaştirib jahon teatr standartlari darajasida sahna asari yaratiş tajribalarini amalga oşiradilar. 1927 y. 3 yillik muddattugagaç, 1928 y. studiyaga 2qabul amalga oşiriladi. Lekin 1-studiyadan farqli ölaroq bu safar bir jamoada işlagan hamfikrlar emas, terma a'zolar qabul qilinadi. Studiyaga qabul qilinganlar Özbekistonning turli viloyat teatrlarida işlaşga rejalaştirilgan bölib, özlari ham turli şahar teatrlaridan edilar. Ular Nazira Ahmedova, Xolida Xöjayeva, Anvara Alimova, Pölatoy Rahmonova, Mirobid Musayev, Rahim Pirmuhamedov, Hamidulla Hapumonov, Afandixon Ismoilov, Jöra Köldoşev, Zanjirali Mirzatov, Bahodir Jamolov, Mamadali Haydarov, A'zam Hasanov va b.dir. 1930 y. öqiş tugagaç, bitiruvçilar Özbekistonning turli teatrlariga işga yuboriladi va studiya uz faoliyatini tugatadi.

    Toşpölat Tursunov.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МОСКВА ЎЗБЕК ДРАМА СТУДИЯСИ — ўзбек профессионал актёр ва режиссёрлари тайёрлаб берган биринчи театр ўқув юрти. Ўзбекистон ҳукуматининг карори б-н 1924 й. Ўзбекистон маориф комиссарлигининг Мос-квадаги маориф уйи қошида очилган. Чўлпон студиянинг адабий эмакдоши, аввалига А. Отауллаев, Абдулҳай Тожиев, кейин Ш. Раҳимий директори бўлган. Студияга даставвал Маннон Уйғур бошлиқ намуна ўзбек давлат драма театри (собиқ «Турон») нинг Аброр Ҳидоятов, Ятим Бобожонов, Музаффар Мухамедов, Турсуной Саидазимова, Сора Эшонтўраева, Обид Жалилов, Фатхулла Умаров, Замира Хидоятова, Тошхон Султонова, Ҳожисиддиқ Исломов сингари 24 кишидан иборат ўзбек миллий театр пойдеворини яратган жамоаси юборилади. Максад театр студияларига хос вазифа — янги ўқув-ижодий изланишлар утказиш, Москва етакчи театр жамоалари саҳна амаллари б-н яқиндан танишиш, тажрибаларини ижодий ўзлаштириш, ўз амалиётига жорий қилиш эди. Студия машғулотларини Уйғур, Чўлпонлар б-н Москва театр студияси ва билим юртларининг кўзга кўринган му-аллим, реж. ва актёрларидан Р. Симонов, И. Толчанов, О. Басов, В. Канцель, Л. Свердлинлар олиб борганлар. 1924— 27 й.лар орасида ўзбек студиячилари «Хасис», «Ревизор», «Акс садо» (хдммасининг реж. В. Канцель), «Қоровул уйқуси» (реж. Л. Свердлин), «Яна уйланаман» (реж. В. Канцель, Л. Свердлин), «Маликаи Турондот» (реж. В. Канцель, Л. Свердлин, О. Басов), «Ёрқиной» (реж. М. Уйғур) каби спектаклларни саҳналаштириб жаҳон театр стандартлари даражасида саҳна асари яратиш тажрибаларини амалга оширадилар. 1927 й. 3 йиллик муддаттугагач, 1928 й. студияга 2қабул амалга оширилади. Лекин 1-студиядан фарқли ўлароқ бу сафар бир жамоада ишлаган ҳамфикрлар эмас, терма аъзолар қабул қилинади. Студияга қабул қилинганлар Ўзбекистоннинг турли вилоят театрларида ишлашга режалаштирилган бўлиб, ўзлари ҳам турли шаҳар театрларидан эдилар. Улар Назира Аҳмедова, Холида Хўжаева, Анвара Алимова, Пўлатой Раҳмонова, Миробид Мусаев, Раҳим Пирмуҳамедов, Ҳамидулла Hapuмонов, Афандихон Исмоилов, Жўра Кўлдошев, Занжирали Мирзатов, Баҳодир Жамолов, Мамадали Ҳайдаров, Аъзам Ҳасанов ва б.дир. 1930 й. ўқиш тугагач, битирувчилар Ўзбекистоннинг турли театрларига ишга юборилади ва студия уз фаолиятини тугатади.

    Тошпўлат Турсунов.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.