Moskva qözğoloni
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 759–760-b. — ziyouz.com
Moskva qözğoloni (1382) - Oltin Örda xoni Töxtamişning yurişi vaqtida Moskvani taşlab qoçgan zodagonlar va knyazlik ma'muriyati xodimlariga qarşi kötarilgan qözğolon. Kulikovo jangi (1380)dan söng, Oltin Örda öz mavqeini tiklaş uçun Töxtamiş boşçiligida Rus yerlariga hujum qilişga qaror qilgan. Möğullarning yaqinlaşib kelayetganidan xabar topgan Moskva knyazi D. I. Donskoy köngilli askarlar töplaş uçun Kostromaga jönagan. Şaharliklar «yeçesi va qöşni qişloq deqqonlari Moskva mudofaasini taşkil etişgan. Qamal paytida moskvaliklar Rusda 1marta öt oçar qurolni qöllab duşman xujumini qaytarişgan, 3 kunlik (23—26 avg.) qamaldan söng, Töxtamiş qöşinida bölgan Suzdal-Nijniy Novgorod knyazlari Vasiliy va Semyon Dmitriyeviçlarning xo-inligi tufayli Kremlni möğullar bosib olib, şaharni vayron qilişgan. M.q.da 24 ming kişi halok bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МОСКВА ҚЎЗҒОЛОНИ (1382) - Олтин Ўрда хони Тўхтамишнинг юриши вақтида Москвани ташлаб қочган зодагонлар ва князлик маъмурияти ходимларига қарши кўтарилган қўзғолон. Куликово жанги (1380)дан сўнг, Олтин Ўрда ўз мавқеини тиклаш учун Тўхтамиш бошчилигида Русь ерларига ҳужум қилишга қарор қилган. Мўғулларнинг яқинлашиб келаетганидан хабар топган Москва князи Д. И. Донской кўнгилли аскарлар тўплаш учун Костромага жўнаган. Шаҳарликлар «ечеси ва қўшни қишлоқ деққонлари Москва мудофаасини ташкил этишган. Қамал пайтида москваликлар Русда 1марта ўт очар қуролни қўллаб душман хужумини қайтаришган, 3 кунлик (23—26 авг.) қамалдан сўнг, Тўхтамиш қўшинида бўлган Суздаль-Нижний Новгород князлари Василий ва Семён Дмитриевичларнинг хо-инлиги туфайли Кремлни мўғуллар босиб олиб, шаҳарни вайрон қилишган. М.қ.да 24 минг киши ҳалок бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.