Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Mototsikl

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 762-b. — ziyouz.com

    Mototsikl (moto... va yun. syklos — doyra, ğildirak) — içki yonuv dvigateli b-n ta'minlangan 2 yoki 3 ğildirakli transport vositasi. Içki yonuv dvigateli örnatilgan birinçi M.ni nemis ixtiroçisi G. Daymler 1885 y. yasagan. Transport, sport va maxsus (öt öçiriş, sanitariya, harbiy va b.) M.lar bor. Asosiy qismlari: dvigatel, kuç uzatmasi (transmissiya), yuriş qismi, elektr jihozlari tizimi, rul boşkarmasi, tormoz tizimi. M.ga 2 yoki 4 taktli karbyuratorli dvigatel örnatiladi. Dvigatel tabiiy havo oqimi b-n (ba'zi M.lar, mas, sport M.larida suyuklik b-n) sovitiladi. Transport M.lariga örnatiladigan 2 taktli dvigatelning litr quvvati 51,5— 98,2 kVt/l (70—130 o. k./l), 4 taktli dvigatelniki 37 — 66 kVt/l (50—90 o. k./l), sport M.lariniki 146—220 kVt/l (200—300 o. k./l). Transport M.larining tezligi 215 km/soat gaça, sport M.lariniki — 300 km/ soatgaça (rekord — 513 km/soat, 1978) yetadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МОТОЦИКЛ (мото... ва юн. сyklos — дойра, ғилдирак) — ички ёнув двигатели б-н таъминланган 2 ёки 3 ғилдиракли транспорт воситаси. Ички ёнув двигатели ўрнатилган биринчи М.ни немис ихтирочиси Г. Даймлер 1885 й. ясаган. Транспорт, спорт ва махсус (ўт ўчириш, санитария, ҳарбий ва б.) М.лар бор. Асосий қисмлари: двигатель, куч узатмаси (трансмиссия), юриш қисми, электр жиҳозлари тизими, руль бошкармаси, тормоз тизими. М.га 2 ёки 4 тактли карбюраторли двигатель ўрнатилади. Двигатель табиий ҳаво оқими б-н (баъзи М.лар, мас, спорт М.ларида суюклик б-н) совитилади. Транспорт М.ларига ўрнатиладиган 2 тактли двигателнинг литр қуввати 51,5— 98,2 кВт/л (70—130 о. к./л), 4 тактли двигателники 37 — 66 кВт/л (50—90 о. к./л), спорт М.лариники 146—220 кВт/л (200—300 о. к./л). Транспорт М.ларининг тезлиги 215 км/соат гача, спорт М.лариники — 300 км/ соатгача (рекорд — 513 км/соат, 1978) етади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.