Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Moy kislota

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 684-b. — ziyouz.com

    Moy kislota (butan kislota, etilsirka kislota), CH3—CH2 —CH2 —SOON — rangeiz suyuklik. Mol. m. 88,11. Suyuklaniş t-rasi — 5,26°, qaynaş t-rasi 163,5°; ziçligi 957,7 kg/ m3. Suvda eriydi, organik erituvçilar b-n aralaşadi. Suv b-n azeotrop aralaşma xreil qiladi (qaynaş t-rasi 99,4°, massa jihatidan 18,4% M.k.). Sigir sutida (3—4%) va neftda oz miqdorda böladi. Sanoatda moy aldegid yoki butanolni katalizator iştirokida oksidlaş, şuningdek, tarkibida kraxmal bölgan q.x. çiqindilarini bijğitiş (moy kislotali bijğitiş) orqali olinadi. M.k. işqoriy-yer metallar (Sa, Sr, Mg, Va)ni nodir-yer elementlaridan tozalaşda, ekstragent tuzlarni (mas, kalsiy tuzlarini) yöqotiş (kön sanoatida), xuşböy moddalar sintezida va b.da qöllanadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МОЙ КИСЛОТА (бутан кислота, этилсирка кислота), СН3—СН2 —СН2 —СООН — рангеиз суюклик. Мол. м. 88,11. Суюкланиш т-раси — 5,26°, қайнаш т-раси 163,5°; зичлиги 957,7 кг/ м3. Сувда эрийди, органик эритувчилар б-н аралашади. Сув б-н азеотроп аралашма хреил қилади (қайнаш т-раси 99,4°, масса жиҳатидан 18,4% М.к.). Сигир сутида (3—4%) ва нефтда оз миқдорда бўлади. Саноатда мой альдегид ёки бутанолни катализатор иштирокида оксидлаш, шунингдек, таркибида крахмал бўлган қ.х. чиқиндиларини бижғитиш (мой кислотали бижғитиш) орқали олинади. М.к. ишқорий-ер металлар (Са, Sr, Mg, Ва)ни нодир-ер элементларидан тозалашда, экстрагент тузларни (мас, кальций тузларини) йўқотиш (кўн саноатида), хушбўй моддалар синтезида ва б.да қўлланади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.