Möylovoyoqlilar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 958-b. — ziyouz.com
Möylovoyoqlilar (Cirri pedia) qisqiçbaqasimonlar sinfiga mansub turkum (boşqa sistema böyiça kenja sinf). Suv ostidagi turli narsalar, köpinça harakatlanuvçi hayvonlar tanasiga yopişib yaşaydi. Yumşoq tanasi alohida yaproqlardan iborat çiğanoqb-n qoplangan. Bunday «uyça» içidagi M. qorin qismi tepaga qaragan böladi. Möylovga öxşaş kökrak oyoqlar uyçaning oçiladigan «tomça»sidan çiqarilib, yelpiğiç singari yoyiladi. M. möylovoyoqlari yordamida suvdan mayda filtratlarni tutib oziqdanadi. Ayrim turlari (mas, sakkulina) tekinxör bölib, önoyokli qisqiçbaqasimonlar tanasida parazitlik qiladi. Örtoq hayot keçiriş ta'sirida M.ning köp organlari (közlari, antennalari, boş va qorin bölimlari) özgargan yoki reduksiyaga uçragan. Köpçilik M. germafrodit. 1000 dan ortiqturi ma'lum. Dengizlarda har xil çuqurlikda hayot keçiradi. M.dan dengiz yonğoqçalari (balanuslar) va dengiz ördakçalari (Lepas) deyarli barça dengizlarda uçraydi. Dengiz yonğoqçalari kemalarning suv ostki qismlariga yopişib olib, yil sayin köpayib borişi tufayli kema oğirligini oşirib, uning tezligining pasayişiga sabab böladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЎЙЛОВОЁҚЛИЛАР (Cirri pedia) қисқичбақасимонлар синфига мансуб туркум (бошқа система бўйича кенжа синф). Сув остидаги турли нарсалар, кўпинча ҳаракатланувчи ҳайвонлар танасига ёпишиб яшайди. Юмшоқ танаси алоҳида япроқлардан иборат чиғаноқб-н қопланган. Бундай «уйча» ичидаги М. қорин қисми тепага қараган бўлади. Мўйловга ўхшаш кўкрак оёқлар уйчанинг очиладиган «томча»сидан чиқарилиб, елпиғич сингари ёйилади. М. мўйловоёқлари ёрдамида сувдан майда фильтратларни тутиб озиқданади. Айрим турлари (мас, саккулина) текинхўр бўлиб, ўноёкли қисқичбақасимонлар танасида паразитлик қилади. Ўртоқ ҳаёт кечириш таъсирида М.нинг кўп органлари (кўзлари, антенналари, бош ва қорин бўлимлари) ўзгарган ёки редукцияга учраган. Кўпчилик М. гермафродит. 1000 дан ортиқтури маълум. Денгизларда ҳар хил чуқурликда ҳаёт кечиради. М.дан денгиз ёнғоқчалари (балануслар) ва денгиз ўрдакчалари (Lepas) деярли барча денгизларда учрайди. Денгиз ёнғоқчалари кемаларнинг сув остки қисмларига ёпишиб олиб, йил сайин кўпайиб бориши туфайли кема оғирлигини ошириб, унинг тезлигининг пасайишига сабаб бўлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.