Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Mudofaa inşootlari

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 784-b. — ziyouz.com

    Mudofaa inşootlari – öt oçiş, jang maydonini kuzatiş va qöşinlarni boşqariş, şaxsiy tarkib, jangovar texnika va transport vositalarini qimoya qiliş singari tadbirlar uçun möljallangan inşootlar. M.i.ga turli tipdagi okoyalar, tranşeyalar, öt oçiş vositalari uçun maydonçalar, kuzatiş punktlari, pana joylar, blindajlar, maxsus öqdori omborlari, aloqa yöllari va b. kiradi. M.i. barpo qiliş juda uzoq tarixga ega. Qadimda şahar yoki qörğonlarni duşman hujumidan himoya qiliş uçun mudofaa devorlari qurilgan, qörğonlar atrofida çuqur xandaqlar qazilib, ular suv b-n töldirib qöyilgan. Qal'a yoki qörğon devorlarida öt oçiş tuynuklari (şinaklar), burjlar bölgan. Hoz. harbiy texnikaning taraqqiy etganligi natijasida M.i. köpinça, temir-betondan quriladi. Şuning uçun ham zamonaviy M.i. puxta niqoblanişi, ommaviy qirğin qurollaritsan himoya qilişga möljallangan bölişi kerak.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МУДОФАА ИНШООТЛАРИ – ўт очиш, жанг майдонини кузатиш ва қўшинларни бошқариш, шахсий таркиб, жанговар техника ва транспорт воситаларини қимоя қилиш сингари тадбирлар учун мўлжалланган иншоотлар. М.и.га турли типдаги окоялар, траншеялар, ўт очиш воситалари учун майдончалар, кузатиш пунктлари, пана жойлар, блиндажлар, махсус ўқдори омборлари, алоқа йўллари ва б. киради. М.и. барпо қилиш жуда узоқ тарихга эга. Қадимда шаҳар ёки қўрғонларни душман ҳужумидан ҳимоя қилиш учун мудофаа деворлари қурилган, қўрғонлар атрофида чуқур хандақлар қазилиб, улар сув б-н тўлдириб қўйилган. Қалъа ёки қўрғон деворларида ўт очиш туйнуклари (шинаклар), буржлар бўлган. Ҳоз. ҳарбий техниканинг тараққий этганлиги натижасида М.и. кўпинча, темир-бетондан қурилади. Шунинг учун ҳам замонавий М.и. пухта ниқобланиши, оммавий қирғин қуролларицан ҳимоя қилишга мўлжалланган бўлиши керак.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.