Muhammad Ali
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 914–915-b. — ziyouz.com
Muhammad Ali (taxallusi; asl ism-şarifi Ahmedov Muhammad Ali) (1942.1.3, Böz tumani) — Özbekiston xalq yozuvçisi (1992), filol. fanlari nomzodi (1992). Moskvadagi M. Gorkiy nomidagi Adabiyot in-tini tugatgan (1966). «Şarq yulduzi» jur.da adabiy xodim (1966), Ğafur Ğulom nomidagi Adabiyot va san'at naşriyotida muharrir (1967), bölim mudiri (1982), boş muharrir (1982—85), Özbekiston televideniyesida boş muharrir (1985— 88), ToşDUda etika va estetika ka-fedrasi mudiri (1994—96), Ğafur Ğulom nomidagi naşriyotda özbek adabiyoti tahririyati mudiri (1997—98), Xalqaro «Oltin meros» xayriya jamğarmasi boşqaruvi raisi (1999— 2003). 2003 y.dan Xalqaro Amir Temur jamğarmasi raisi.
M.A. «Fazodagi xislar» (1967), «Şafaq» (1968), «Otalar yurti» (1970), «Dostonlar» (1974), «Oq nur» (1977), «Ilhom pariyey» (1980), «Sen bir gulsan» (1989), «Ona duosi» (1994) va b. şe'riy asarlar muallifi. «Maşrab» dostonida (1966) Boborahim Maşrabning fojiali hayotini tasvirlagan. «Beşgul» (1986), «Zaminda yaşaymiz» (1971), «Muxabbat» (1983) dostonlari zamonaviy mavzularda yozilgan. Özbek xalqining 19-a. oxiri — 20-a. boşlaridagi hayotini tasvirlaşga bağişlangan «Boqiy dunyo» (1981) şe'riy romanida Jizzax qözğoloni voqealari badiiy lavhalarda aks ettirilib, Dukçi Eşon obrazi yaratilgan. «Sarbadorlar» (1989) dilogiyasi M. A. ning prozadagi dastlabki asari. «Uluğ saltanat» (1999) tarixiy romanida özbek xalqining 14-a.dagi hayoti tasvirlanarkan, tarixiy hodisalar oqimida Amir Temur obrazining tadrijiy ösib borişi, uning xarakteridagi adolatparvarlik, halollik, mardlik va vatanparvarlik fazilatlari körsatilgan. M.A.ning davr va tarixning dolzarb masalalariga bağişlangan publitsistik asarlari ham bor («Oşiq bölmay Haq diydorin kursa bölmas» 1992; «Men körgan Amerika», 2000). Hind eposi «Ramayana»dan parçalar, qoraqalpoq eposi «Şahriyor», R. Berne, G. Tabidze şe'riy kitoblari, Bayron, Puşkin, R. Hamzatov va b. asarlarini özbek tiliga tarjima qilgan. Berdaq nomidagi Qoraqalpoğiston Respublikasi Davlat mukofoti laure-ati (1984), «Mehnat şuhrati» ordeni b-n mukofotlangan (1999).
As: Saylanma, T., 1997.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУҲАММАД АЛИ (тахаллуси; асл исм-шарифи Аҳмедов Муҳаммад Али) (1942.1.3, Бўз тумани) — Ўзбекистон халқ ёзувчиси (1992), филол. фанлари номзоди (1992). Москвадаги М. Горький номидаги Адабиёт ин-тини тугатган (1966). «Шарқ юлдузи» жур.да адабий ходим (1966), Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриётида муҳаррир (1967), бўлим мудири (1982), бош муҳаррир (1982—85), Ўзбекистон телевидениесида бош муҳаррир (1985— 88), ТошДУда этика ва эстетика ка-федраси мудири (1994—96), Ғафур Ғулом номидаги нашриётда ўзбек адабиёти таҳририяти мудири (1997—98), Халқаро «Олтин мерос» хайрия жамғармаси бошқаруви раиси (1999— 2003). 2003 й.дан Халқаро Амир Темур жамғармаси раиси.
М.А. «Фазодаги хислар» (1967), «Шафақ» (1968), «Оталар юрти» (1970), «Достонлар» (1974), «Оқ нур» (1977), «Илҳом парией» (1980), «Сен бир гулсан» (1989), «Она дуоси» (1994) ва б. шеърий асарлар муаллифи. «Машраб» достонида (1966) Бобораҳим Машрабнинг фожиали ҳаётини тасвирлаган. «Бешгул» (1986), «Заминда яшаймиз» (1971), «Мухаббат» (1983) достонлари замонавий мавзуларда ёзилган. Ўзбек халқининг 19-а. охири — 20-а. бошларидаги ҳаётини тасвирлашга бағишланган «Боқий дунё» (1981) шеърий романида Жиззах қўзғолони воқеалари бадиий лавҳаларда акс эттирилиб, Дукчи Эшон образи яратилган. «Сарбадорлар» (1989) дилогияси М. А. нинг прозадаги дастлабки асари. «Улуғ салтанат» (1999) тарихий романида ўзбек халқининг 14-а.даги ҳаёти тасвирланаркан, тарихий ҳодисалар оқимида Амир Темур образининг тадрижий ўсиб бориши, унинг характеридаги адолатпарварлик, ҳалоллик, мардлик ва ватанпарварлик фазилатлари кўрсатилган. М.А.нинг давр ва тарихнинг долзарб масалаларига бағишланган публицистик асарлари ҳам бор («Ошиқ бўлмай Ҳақ дийдорин курса бўлмас» 1992; «Мен кўрган Америка», 2000). Ҳинд эпоси «Рамаяна»дан парчалар, қорақалпоқ эпоси «Шаҳриёр», Р. Берне, Г. Табидзе шеърий китоблари, Байрон, Пушкин, Р. Ҳамзатов ва б. асарларини ўзбек тилига таржима қилган. Бердақ номидаги Қорақалпоғистон Республикаси Давлат мукофоти лауре-ати (1984), «Меҳнат шуҳрати» ордени б-н мукофотланган (1999).
Ас: Сайланма, Т., 1997.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.