Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Muhammad Burunduq barlos

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 918-b. — ziyouz.com

    Muhammad Burunduq barlos (töliq ismi Muhammad Burunduq ibn Ali ibn Burunduk, ibn Jahonşoh ibn Joku Barlos) (taxm. 15-a. örtalari — 16-a. boşi) — Sulton Husayn Boyqaronkng laşkarboşisi. Husayn Boyqaro 1495— 96 y.larda Hisor, Xuttalon va Badax-şonga yuriş qilganida M.B.B.ni Xuttalonga jönatgan. «Boburnoma»da yozilişiça M. B. B. temuriylardan dastlab Abulqosim Bobur Mirzoning, keyinçalik Abu Sayd Mirzoning beki bölgan. Abu Caud uni hurmat qilib, unga va Jahongir Barlosga Kobulni bergan, öğli Uluğbek Mirzoga otaliq (otka) etib tayinlagan. Boburnij yozişiça, M. B. B. «bilimlik, bisyor sardor kişi edi». M.B.B. Husayn Boyqaro va uning su-yukli xotini Xadiça begimning öğli Muzaffar Husayn Mirzoga sohibixtiyor bek etib tayinlangandi. Husayn Boyqaro vafotidan söng (1506) M.B.B., Zunnunbek va b. beklar kelişib Badiuzzamon Mirzo va Muzaffar Husayn Mirzolarni taxtga ötqazganlar. Zunnunbek Badiuzzamon huzurida, M.B.B. Muzaffar Husayn Mirzo huzurida boş bek (sohibixtiyor) bölganlar. Şayboniyxon Balxni qamal qila-yotgan edi. Beklar Bodhizga yetişganda ularga boşqa şahzodalar kelib qöşilgan. M. B. B. Boburni ham bu yurişga taklif etiş uçun uning huzuriga borgan. Bobur M.B.B. b-n safarga otlangan. Mirzolar Hirotdan çiqib Murğobga yetib kelgunlarigaça 3 oy vaqt ötgan. Bu orada Balx taslim bölgan, Şayboniyxon Samarqandga qaytib ketgan. Temuriy şahzodalar qöşini tarqab ketgan. 1507 y. Şayboniyxon Hirotni qamal qilganida M.B.B. şahar mudofaasiga boş bölgan, biroq raqibiga doş berolmay şaharni taşlab qoçgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МУҲАММАД БУРУНДУҚ БАРЛОС (тўлиқ исми Муҳаммад Бурундуқ ибн Али ибн Бурундук, ибн Жаҳоншоҳ ибн Жоку Барлос) (тахм. 15-а. ўрталари — 16-а. боши) — Султон Ҳусайн Бойқаронкнг лашкарбошиси. Ҳусайн Бойқаро 1495— 96 й.ларда Ҳисор, Хутталон ва Бадах-шонга юриш қилганида М.Б.Б.ни Хутталонга жўнатган. «Бобурнома»да ёзилишича М. Б. Б. темурийлардан дастлаб Абулқосим Бобур Мирзонинг, кейинчалик Абу Сайд Мирзонинг беки бўлган. Абу Caud уни ҳурмат қилиб, унга ва Жаҳонгир Барлосга Кобулни берган, ўғли Улуғбек Мирзога оталиқ (отка) этиб тайинлаган. Бобурниж ёзишича, М. Б. Б. «билимлик, бисёр сардор киши эди». М.Б.Б. Ҳусайн Бойқаро ва унинг су-юкли хотини Хадича бегимнинг ўғли Музаффар Ҳусайн Мирзога соҳибихтиёр бек этиб тайинланганди. Ҳусайн Бойқаро вафотидан сўнг (1506) М.Б.Б., Зуннунбек ва б. беклар келишиб Бадиуззамон Мирзо ва Музаффар Ҳусайн Мирзоларни тахтга ўтқазганлар. Зуннунбек Бадиуззамон ҳузурида, М.Б.Б. Музаффар Ҳусайн Мирзо ҳузурида бош бек (соҳибихтиёр) бўлганлар. Шайбонийхон Балхни қамал қила-ётган эди. Беклар Бодҳизга етишганда уларга бошқа шаҳзодалар келиб қўшилган. М. Б. Б. Бобурни ҳам бу юришга таклиф этиш учун унинг ҳузурига борган. Бобур М.Б.Б. б-н сафарга отланган. Мирзолар Ҳиротдан чиқиб Мурғобга етиб келгунларигача 3 ой вақт ўтган. Бу орада Балх таслим бўлган, Шайбонийхон Самарқандга қайтиб кетган. Темурий шаҳзодалар қўшини тарқаб кетган. 1507 й. Шайбонийхон Ҳиротни қамал қилганида М.Б.Б. шаҳар мудофаасига бош бўлган, бироқ рақибига дош беролмай шаҳарни ташлаб қочган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.