Muhammad mirolim Buxoriy

Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 922–923-b. — ziyouz.com

Muhammad mirolim Buxoriy (19-a.) — buxorolik tarixçi olim. Amir Nasrullaxon (hukmronligi: 1826—1860) davrida Huzor (Ğuzor) hokimi Muhammad Olimbekning xizmatida bölgan va uning topşiriği b-n «Fathnomai Sultoniy» («Sulton fath-nomasi») tarixiy kitobini yozgan. Asar muqaddima va 29 bobdan iborat. U amir Şoxmurod (hukmronligi: 1785—1800) davridan to amir Nasrullaxon hukmronligining dastlabki yillarigaça Buxoro amirligida bölib ötgan voqealarni öz içiga oladi. Şohmurodning Afğoniston hukmdori Temurşohga qarşi harbiy yurişlari tasvirlangan. Muarrix Nasrullaxon davri voqealarini batafsil yoritadi. Uning va-foti tufayli asarning 2qismi yozilmagan. «Fathnomai Sultoniy»ning Muhammad Murod Samarqandiy. «Rustam filni öldirişi» (16-a. oxiri, Firdavsiyning «Şohnoma» asariga işlangan).

1qismi O. Çexoviç tomonidan rus tiliga tarjima qilingan (lekin, naşr etilmagan). Asar qölyozmasi va rusça tarjima Özbekiston FA Şarqşunoslik in-tida saqlanadi.

Ad.: Saidqulov T., Örta Osiyo xalqlari tarixining tarixşunosligidan lavhalar, T., 1993; Ahmedov B., Özbekiston tarixi manbalari, T., 2001.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

МУҲАММАД МИРОЛИМ БУХОРИЙ (19-а.) — бухоролик тарихчи олим. Амир Насруллахон (ҳукмронлиги: 1826—1860) даврида Ҳузор (Ғузор) ҳокими Муҳаммад Олимбекнинг хизматида бўлган ва унинг топшириғи б-н «Фатҳномаи Султоний» («Султон фатҳ-номаси») тарихий китобини ёзган. Асар муқаддима ва 29 бобдан иборат. У амир Шохмурод (ҳукмронлиги: 1785—1800) давридан то амир Насруллахон ҳукмронлигининг дастлабки йилларигача Бухоро амирлигида бўлиб ўтган воқеаларни ўз ичига олади. Шоҳмуроднинг Афғонистон ҳукмдори Темуршоҳга қарши ҳарбий юришлари тасвирланган. Муаррих Насруллахон даври воқеаларини батафсил ёритади. Унинг ва-фоти туфайли асарнинг 2қисми ёзилмаган. «Фатҳномаи Султоний»нинг Муҳаммад Мурод Самарқандий. «Рустам филни ўлдириши» (16-а. охири, Фирдавсийнинг «Шоҳнома» асарига ишланган).

1қисми О. Чехович томонидан рус тилига таржима қилинган (лекин, нашр этилмаган). Асар қўлёзмаси ва русча таржима Ўзбекистон ФА Шарқшунослик ин-тида сақланади.

Ад.: Саидқулов Т., Ўрта Осиё халқлари тарихининг тарихшунослигидан лавҳалар, Т., 1993; Аҳмедов Б., Ўзбекистон тарихи манбалари, Т., 2001.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.