Muhammad Odilşoh maqbarasi
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 924-b. — ziyouz.com
Muhammad Odilşoh maqbarasi — Bijapur (Xindiston) dagi me'moriy yodgorlik (1626—1660). «Gol-gumbaz» maqbarasi deb ham nomlanadi. Maqbara murabba tarxdi (60x60 m), bal. 65 m, içi ravokli, ustunsiz va bezaksiz. Gumbaz (diametri 41 m) kattaligi jihatidan jahonda 2-örinni egallagan. Doira şaklida pişiq ğiştdan terilgan. Uning asos qalinligi 3 m, yuqori qismi qalinligi esa 2,72 m dir. Içi ravoqlari va balandligi hisobiga ança keng körinadi, 4 burçagida bir Muhammad Odilşoh maqbarasi. xilda alohida minoralar işlangan. Minoralar jimjimador şaklda, aylana tarxli, mayda ravoqçali darçalardan taşkil topgan. 7 qatlamli, yuqorisidagi qafasasi gumbazça b-n yakunlangan. Bu minoralar öziga xos körinişi b-n haşamatli binoni ixçam qilib körsatadi. Boş tarzi 3 qismli, örtadagi kiraveriş turli şakldagi mayda ravoqçalar va şarafalar b-n bezatilgan. Maqbara Boburiylar hukmronligi davrida qurilgan. Tuzilişi Ismoil Somoniy mafarasjg. öxşaş. Unda Örta Osiyo va Hindiston me'morligi özaro uyğunlaşgan. M.O.M. muhandisquriliş sohasidagi buyuk namunadir.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУҲАММАД ОДИЛШОҲ МАҚБАРАСИ — Бижапур (Хиндистон) даги меъморий ёдгорлик (1626—1660). «Гол-гумбаз» мақбараси деб ҳам номланади. Мақбара мурабба тархди (60x60 м), бал. 65 м, ичи равокли, устунсиз ва безаксиз. Гумбаз (диаметри 41 м) катталиги жиҳатидан жаҳонда 2-ўринни эгаллаган. Доира шаклида пишиқ ғиштдан терилган. Унинг асос қалинлиги 3 м, юқори қисми қалинлиги эса 2,72 м дир. Ичи равоқлари ва баландлиги ҳисобига анча кенг кўринади, 4 бурчагида бир Муҳаммад Одилшоҳ мақбараси. хилда алоҳида миноралар ишланган. Миноралар жимжимадор шаклда, айлана тархли, майда равоқчали дарчалардан ташкил топган. 7 қатламли, юқорисидаги қафасаси гумбазча б-н якунланган. Бу миноралар ўзига хос кўриниши б-н ҳашаматли бинони ихчам қилиб кўрсатади. Бош тарзи 3 қисмли, ўртадаги киравериш турли шаклдаги майда равоқчалар ва шарафалар б-н безатилган. Мақбара Бобурийлар ҳукмронлиги даврида қурилган. Тузилиши Исмоил Сомоний мафарасжг. ўхшаш. Унда Ўрта Осиё ва Ҳиндистон меъморлиги ўзаро уйғунлашган. М.О.М. муҳандисқурилиш соҳасидаги буюк намунадир.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.