Muhammad Rahimxon madrasasi
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 925–926-b. — ziyouz.com
Muhammad Rahimxon madrasasi — Xivadagi me'moriy yodgorlik (1871). Muhammad Rahim II (Feruz) qurdirgan. Köhna arkning şarqiy darvozasi qarşisida joylaşgan. M.R.m. masjid, ayvon, darsxona, kutubxona va hujralardan iborat. Madrasaning old tomoni 2 qavatli, qolgan tomonlari bir qavatli. Burçaklariga guldastalar işlangan. Xiva me'morligiga xos uslubda peştokli koşinkori naqşlar b-n bezatilgan. Sirli ğiştlar «qöş» va «bantak» uslubida terilgan. Peştoqining ikki qanotida 2 qavatli oldi çuqur ravoqli 5 ta hujraga gançkori panjaralar örnatilgan. Boş tarzidagi miyonsaroy 9 ta gumbazli xonadan iborat. Masjid va darsxona hujralar b-n özaro boğlangan. Hovli murabba tarhli, uç tomoni 76 ta hujra b-n öralgan. Janubida gumbazli ayvon va b. qöşimça xonalar bor. Keyinroq, madrasaning old tomoniga bir qavatli savdo rastalari qatoridan iborat hovli qurilgan. M.R.m.ning umumiy tuzilişi va içki tarhi an'anaviy Xiva madrasalari me'morligidan bir oz farq qiladi.
Umumiy tarhi —62,4x49,7 m; hovli —28,3x28,8 m; darsxona —5,4x5,4 m; masjid — 7,0*7,0 m; savdo qatorlari — 25,0x50,0 m; hovli 16,9x42,5 m.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУҲАММАД РАҲИМХОН МАДРАСАСИ — Хивадаги меъморий ёдгорлик (1871). Муҳаммад Раҳим II (Феруз) қурдирган. Кўҳна аркнинг шарқий дарвозаси қаршисида жойлашган. М.Р.м. масжид, айвон, дарсхона, кутубхона ва ҳужралардан иборат. Мадрасанинг олд томони 2 қаватли, қолган томонлари бир қаватли. Бурчакларига гулдасталар ишланган. Хива меъморлигига хос услубда пештокли кошинкори нақшлар б-н безатилган. Сирли ғиштлар «қўш» ва «бантак» услубида терилган. Пештоқининг икки қанотида 2 қаватли олди чуқур равоқли 5 та ҳужрага ганчкори панжаралар ўрнатилган. Бош тарзидаги миёнсарой 9 та гумбазли хонадан иборат. Масжид ва дарсхона ҳужралар б-н ўзаро боғланган. Ҳовли мурабба тарҳли, уч томони 76 та ҳужра б-н ўралган. Жанубида гумбазли айвон ва б. қўшимча хоналар бор. Кейинроқ, мадрасанинг олд томонига бир қаватли савдо расталари қаторидан иборат ҳовли қурилган. М.Р.м.нинг умумий тузилиши ва ички тарҳи анъанавий Хива мадрасалари меъморлигидан бир оз фарқ қилади.
Умумий тарҳи —62,4x49,7 м; ҳовли —28,3x28,8 м; дарсхона —5,4x5,4 м; масжид — 7,0*7,0 м; савдо қаторлари — 25,0x50,0 м; ҳовли 16,9x42,5 м.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.