Muhammad Tuğloq
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 929-b. — ziyouz.com
Muhammad Tuğloq (? - 1351) -Dehli sultonligi hukmdori (1325—51). Hukmronligining dastlabki yillarida mamlakat hududini kengaytirgan. M.T. Dehli ş.da turib Dekanni boşqariş mumkin emasligini tuşunib, şim. poytaxt aholisini Devagiri ş.ga köçirib, yangi poytaxtni Davlatobod deb atagan. Lekin bu b-n mamlakatdagi separatik harakatni töxtata olmagan, Jan. Hindiston, Dekan, Bengaliya Dehli sultonligidan ajralib çiqqan. M.T.ning iqtisodiy tadbirlari: soliqlarning keskin oşişi (dehqonlar qişloklarni taşlab ketişgan, natijada dalalar işlovsiz qolgan), davlat xazinasini töldiriş uçun qiymati past tangalarning joriy qilinişi va b. mamlakat xöjaligining barbod bölişiga olib kelgan. M.T. öz davrining öqimişli kişilaridan bölib, astronomiya, falsafa, matematika va b. fanlardan xabardor bölgan, fors tilida şe'rlar yozgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУҲАММАД ТУҒЛОҚ (? - 1351) -Деҳли султонлиги ҳукмдори (1325—51). Ҳукмронлигининг дастлабки йилларида мамлакат ҳудудини кенгайтирган. М.Т. Деҳли ш.да туриб Деканни бошқариш мумкин эмаслигини тушуниб, шим. пойтахт аҳолисини Девагири ш.га кўчириб, янги пойтахтни Давлатобод деб атаган. Лекин бу б-н мамлакатдаги сепаратик ҳаракатни тўхтата олмаган, Жан. Ҳиндистон, Декан, Бенгалия Деҳли султонлигидан ажралиб чиққан. М.Т.нинг иқтисодий тадбирлари: солиқларнинг кескин ошиши (деҳқонлар қишлокларни ташлаб кетишган, натижада далалар ишловсиз қолган), давлат хазинасини тўлдириш учун қиймати паст тангаларнинг жорий қилиниши ва б. мамлакат хўжалигининг барбод бўлишига олиб келган. М.Т. ўз даврининг ўқимишли кишиларидан бўлиб, астрономия, фалсафа, математика ва б. фанлардан хабардор бўлган, форс тилида шеърлар ёзган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.