Muhayyir
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 909-b. — ziyouz.com
Muhayyir (taxallusi; asl ismi Muhammadqul Muhammadrasul öğli) (1842, Köqon — 1918, Rişton tumani) — şoir, tarjimon va xattot. Özbek va forstojik tillarida ijod qilgan. 1875— 85 y.larda Buxoro madrasalarida öqigan. M.ning öz qöli b-n köçirgan mukammal devonining 2 nusxasi mavjud. Devonida 350 ğazal, 35 muxammas, 3 musaddas, 6 murabba, 2 tarje'band, 73 ruboiy va «Qirq hadis»ning şe'riy yöl b-n qilingan tarjimasi bor. M., şuningdek, «Saloti Mas'udiy» nomli fiqh ilmiga oid forsça kitobni özbek tiliga tarjima qilgan. 1870 y.da Alişer Navoiyning terma devonini ham nasta'liq xatida köçirgan. Muqimiy, Furqat, Muhyi, Zavkiy, Nodim Namangoniy va Muntazirlar b-n yaqin ijodiy munosabatda bölgan. Lutfiy, Jomiy, Hofiz Şeroziy va Alişer Navoiy ğazallariga muxammaslar boğlagan, naziralar yozgan. Şe'riyatida tasavvufiy ohanglar, ramz va işoralar ham bor. Ijodiy merosining umumiy hajmi 10000 misradan oşiqroq. 3 qölyozma devoni Özbekiston FA Şarqşunoslik in-ti (inv. №7493, 19111) va Özbekiston FA Davlat adabiyot muzeyida saqlanadi (inv. №241). Ad.: Tanlangan şe'rlar, T., 1967; Devon, T., 2000.
Akram Dehqonov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУҲАЙЙИР (тахаллуси; асл исми Муҳаммадқул Муҳаммадрасул ўғли) (1842, Кўқон — 1918, Риштон тумани) — шоир, таржимон ва хаттот. Ўзбек ва форстожик тилларида ижод қилган. 1875— 85 й.ларда Бухоро мадрасаларида ўқиган. М.нинг ўз қўли б-н кўчирган мукаммал девонининг 2 нусхаси мавжуд. Девонида 350 ғазал, 35 мухаммас, 3 мусаддас, 6 мурабба, 2 таржеъбанд, 73 рубоий ва «Қирқ ҳадис»нинг шеърий йўл б-н қилинган таржимаси бор. М., шунингдек, «Салоти Масъудий» номли фиқҳ илмига оид форсча китобни ўзбек тилига таржима қилган. 1870 й.да Алишер Навоийнинг терма девонини ҳам настаълиқ хатида кўчирган. Муқимий, Фурқат, Муҳйи, Завкий, Нодим Намангоний ва Мунтазирлар б-н яқин ижодий муносабатда бўлган. Лутфий, Жомий, Ҳофиз Шерозий ва Алишер Навоий ғазалларига мухаммаслар боғлаган, назиралар ёзган. Шеъриятида тасаввуфий оҳанглар, рамз ва ишоралар ҳам бор. Ижодий меросининг умумий ҳажми 10000 мисрадан ошиқроқ. 3 қўлёзма девони Ўзбекистон ФА Шарқшунослик ин-ти (инв. №7493, 19111) ва Ўзбекистон ФА Давлат адабиёт музейида сақланади (инв. №241). Ад.: Танланган шеърлар, Т., 1967; Девон, Т., 2000.
Акрам Деҳқонов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.