Mulla Ğoyib
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 804-b. — ziyouz.com
Mulla Ğoyib MULLA ĞOYIB, Kör Ğoyib, Ğoyib — xalq ijodida yaratilgan afsonaviy obraz, baxşilar piri. Fozil Yöldoş öğlidan 1934 y.da yozib olingan. Dostonda tasvirlanişiça, M. Ğ. buxorolik bölib, şu yerda taxsil olgan. Ustozi Eşon Namoz imomlik qilayotganda, orqada imomga iqtido qilib namoz öqiyotgan qizlarga ikki bor nazartaşlagani uçun kör qilingan. Eşon M.Ğ.ga közining xuni evaziga baxşilarning dastlabki ilhom makoni Murodbaxş ğoriga borib tunaşga ruxsat bergan. Murodbaxş ğori haqidagi afsonaga köra, ğor oldida buloq bölib, ğorning törida vassa (toqi) yönib turgan usta (dev) bor. Agar bölajak baxşi ğor oldida tunab, buloq suvidan içib, unga kira olsa, usta dömbira yasab berib, juda oz fursatda baxşilik yöllarini örgatar ekan. Murodbaxş ğori oldida tunagan M. Ğ. ham bexosdan şoirlik salohiyatiga ega bölib, Buxoro köçalarida qöşiq aytib yurganda, şe'riyatni gunoh sanagan amir uni zindonga taşlatadi. M. Ğ. zindonda ham söz va sozning qadimiyligini, uning Odam Atodan qolganligini kuylab, zindondan qutulib ketadi. Dostonçilikni ilohiy, sirli san'at sifatida tuşunişdagi qad. tasavvurlarga köra, baxşilar M. Ğ. ni öz pirlari hisoblaydilar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУЛЛА ҒОЙИБ, Кўр Ғойиб, Ғойиб — халқ ижодида яратилган афсонавий образ, бахшилар пири. Фозил Йўлдош ўғлидан 1934 й.да ёзиб олинган. Достонда тасвирланишича, М. Ғ. бухоролик бўлиб, шу ерда тахсил олган. Устози Эшон Намоз имомлик қилаётганда, орқада имомга иқтидо қилиб намоз ўқиётган қизларга икки бор назарташлагани учун кўр қилинган. Эшон М.Ғ.га кўзининг хуни эвазига бахшиларнинг дастлабки илҳом макони Муродбахш ғорига бориб тунашга рухсат берган. Муродбахш ғори ҳақидаги афсонага кўра, ғор олдида булоқ бўлиб, ғорнинг тўрида васса (тоқи) йўниб турган уста (дев) бор. Агар бўлажак бахши ғор олдида тунаб, булоқ сувидан ичиб, унга кира олса, уста дўмбира ясаб бериб, жуда оз фурсатда бахшилик йўлларини ўргатар экан. Муродбахш ғори олдида тунаган М. Ғ. ҳам бехосдан шоирлик салоҳиятига эга бўлиб, Бухоро кўчаларида қўшиқ айтиб юрганда, шеъриятни гуноҳ санаган амир уни зиндонга ташлатади. М. Ғ. зиндонда ҳам сўз ва сознинг қадимийлигини, унинг Одам Атодан қолганлигини куйлаб, зиндондан қутулиб кетади. Достончиликни илоҳий, сирли санъат сифатида тушунишдаги қад. тасаввурларга кўра, бахшилар М. Ғ. ни ўз пирлари ҳисоблайдилар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.