Mullit
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 805–806-b. — ziyouz.com
Mullit — 1) silikatlar sinfiga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi doim bir xil emas (ZA12O3- 2SiO2). Romb singoniyali. Qattiqligi 6—7; ziçligi 3,2 g/ sm3. Eriş t-rasi 1810°. Sof M. rangsiz; temir va titan oksidi qöşilganlari puşti va kök rangda. M. A12O3 ning SiO2 b-n yagona birikmasidir; yukori t-para bardoşli. Tabiatda kam uçraydi. Tabiiy şaroitda yukori t-rada kaolin va sillimanit guruhidagi minerallardan hosil böladi. Mall (Mull, Şotlandiya) o.dagi törtlamçi davr lavalarida yuqori t-rada erigan gilli qöşimçalarda topilgan. Elektr peçlarda giltuprok va kvarsning, şuningdek, kianit, sillimanit va andaluzit aralaşmasini eritib olinadi. Özbekistonda M. Angren qönğir kömirkaolin konida uçraydi. U konda sodir böladigan yer osti yonğinlari (gliyej) natijasida hosil böladi; 2) sintetik M. olovbardoş material lar, çinni va b. tex. mahsulotlar olişda muhim qöşilma hisoblanadi; elektr peçlarda alyuminiy silikatlarini eritib olinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУЛЛИТ — 1) силикатлар синфига мансуб минерал. Кимёвий таркиби доим бир хил эмас (ЗА12О3- 2SiO2). Ромб сингонияли. Қаттиқлиги 6—7; зичлиги 3,2 г/ см3. Эриш т-раси 1810°. Соф М. рангсиз; темир ва титан оксиди қўшилганлари пушти ва кўк рангда. М. А12О3 нинг SiO2 б-н ягона бирикмасидир; юкори т-para бардошли. Табиатда кам учрайди. Табиий шароитда юкори т-рада каолин ва силлиманит гуруҳидаги минераллардан ҳосил бўлади. Малл (Mull, Шотландия) о.даги тўртламчи давр лаваларида юқори т-рада эриган гилли қўшимчаларда топилган. Электр печларда гилтупрок ва кварцнинг, шунингдек, кианит, силлиманит ва андалузит аралашмасини эритиб олинади. Ўзбекистонда М. Ангрен қўнғир кўмиркаолин конида учрайди. У конда содир бўладиган ер ости ёнғинлари (глиеж) натижасида ҳосил бўлади; 2) синтетик М. оловбардош материал лар, чинни ва б. тех. маҳсулотлар олишда муҳим қўшилма ҳисобланади; электр печларда алюминий силикатларини эритиб олинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.