Multivibrator
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 806-b. — ziyouz.com
Multivibrator (multi... va lot. vibro — tebrataman) — ikki kuçaytirgiç (lampa) li elektr tebranişlar generatori. Ikkala kuçaytirgiç özaro musbat teskari aloqa b-n boğlangan. M.ning elektron lampalar, tranzistor, tiristor va integral sxemapardan yasalgan bir neça variantlari bor. M.da tebraniş birdaniga bir holatdan (lampa L1 — oçiq, lampa L2 — berk) ikkinçi teskari holatga (lampa L, — berk, lampa L2 — oçiq) ötadi (1rasm). M.da Gs dan minglarça kGs çastotali tölqinlar hosil qiliş mumkin. Tranzistorli M. keng qöllanadi. Agar bir tipdagi (r—p—r yoki p—r—p) tranzistorlardan foydalanilsa, kuçaytirgiçlar galmagal uyğonadi (G, vaqtda bir kuçaytirgiç, T2 vaqtda ikkinçi kuçaytirgiç uyğongan holatda böladi, 2rasm). Bunday M. ikki fazali M. de-yiladi. Köp fazali (p fazali) M.lar ham bor. M. televideniye, radiolokatsiya va b.da aloqa impulyelari oliş, çastotani köpaytiriş va böliş hamda elektr zanjirlarni kontaktsiz almaşlab ulaşda qöllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУЛЬТИВИБРАТОР (мульти... ва лот. vibro — тебратаман) — икки кучайтиргич (лампа) ли электр тебранишлар генератори. Иккала кучайтиргич ўзаро мусбат тескари алоқа б-н боғланган. М.нинг электрон лампалар, транзистор, тиристор ва интеграл схемапардан ясалган бир неча вариантлари бор. М.да тебраниш бирданига бир ҳолатдан (лампа Л1 — очиқ, лампа Л2 — берк) иккинчи тескари ҳолатга (лампа Л, — берк, лампа Л2 — очиқ) ўтади (1расм). М.да Гц дан мингларча кГц частотали тўлқинлар ҳосил қилиш мумкин. Транзисторли М. кенг қўлланади. Агар бир типдаги (р—п—р ёки п—р—п) транзисторлардан фойдаланилса, кучайтиргичлар галмагал уйғонади (Г, вақтда бир кучайтиргич, Т2 вақтда иккинчи кучайтиргич уйғонган ҳолатда бўлади, 2расм). Бундай М. икки фазали М. де-йилади. Кўп фазали (п фазали) М.лар ҳам бор. М. телевидение, радиолокация ва б.да алоқа импульелари олиш, частотани кўпайтириш ва бўлиш ҳамда электр занжирларни контактсиз алмашлаб улашда қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.