Mumtoz mahal begim
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 811-b. — ziyouz.com
Mumtoz mahal begim (asl ismi Arjumand bonu) (taxm. 1594, Maşhad — 1631.17.6, Burhonpur) — boburiy malikalardan. Şoh Jahonnnj suyukli xotini. U asli eronlik bölib bobosi va ota-onasi Hindistonga köçib kelib, Akbarşoh xizmatiga kiradi. 1611 y.da Arjumand bonuning ammasi Nurjahon (Mehriniso) Jahongirşohga turmuşga çiqqaç, Arjumand bonuning bobosi E'timod ud-Davla boş vazirlik mansabiga, otasi E'tiqodxon (Osafxon) esa saroy boşqaruvçisi lavozimiga kötariladi. 1613 y. 19 yoşli Arjumand bonu 21 yoşli şahzoda Xurram (Şoh Jahon)ga turmuşga çiqadi. Arjumand bonu tez kunda tadbirkorligi, nozik tabiati, iffati, tengsiz husnlatofati, ayrim kelişmovçiliklarni oson xal qilişi b-n saroy ayonlari örtasida katta e'tibor krzonadi. Şuning uçun köp ötmay u Mumtoz mahal begim (saroyning kurki) deya atala boşlandi. 14-farzandini tuğişda vafot etgan. Ölimi oldidan unga atab dunyoda tengi yöq maqbara bunyod etişni eridan iltimos qilgan, katta qizi Jahonoro begimsan esa Şoh Jahonning hrlidan xabar olib, unga ğamxörlik qilib turişni vasiyat qilgan. Şoh Jahon M.m.b.ga atab Agrada Tojmahalni bunyod etgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУМТОЗ МАҲАЛ БЕГИМ (асл исми Аржуманд бону) (тахм. 1594, Машҳад — 1631.17.6, Бурҳонпур) — бобурий маликалардан. Шоҳ Жаҳонннж суюкли хотини. У асли эронлик бўлиб бобоси ва ота-онаси Ҳиндистонга кўчиб келиб, Акбаршоҳ хизматига киради. 1611 й.да Аржуманд бонунинг аммаси Нуржаҳон (Меҳринисо) Жаҳонгиршоҳга турмушга чиққач, Аржуманд бонунинг бобоси Эътимод уд-Давла бош вазирлик мансабига, отаси Эътиқодхон (Осафхон) эса сарой бошқарувчиси лавозимига кўтарилади. 1613 й. 19 ёшли Аржуманд бону 21 ёшли шаҳзода Хуррам (Шоҳ Жаҳон)га турмушга чиқади. Аржуманд бону тез кунда тадбиркорлиги, нозик табиати, иффати, тенгсиз ҳуснлатофати, айрим келишмовчиликларни осон хал қилиши б-н сарой аъёнлари ўртасида катта эътибор крзонади. Шунинг учун кўп ўтмай у Мумтоз маҳал бегим (саройнинг курки) дея атала бошланди. 14-фарзандини туғишда вафот этган. Ўлими олдидан унга атаб дунёда тенги йўқ мақбара бунёд этишни эридан илтимос қилган, катта қизи Жаҳоноро бегимцан эса Шоҳ Жаҳоннинг ҳрлидан хабар олиб, унга ғамхўрлик қилиб туришни васият қилган. Шоҳ Жаҳон М.м.б.га атаб Аграда Тожмаҳални бунёд этган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.