Mundigak
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 813–814-b. — ziyouz.com
Mundigak - Qandahor ş. (Afğoniston)dan 55 km şim.-ğarbdagi eneolit, jez va ilk temir davriga oid qaror-goh qoldiği. Fransuz ekspeditsiyasi tomonidan kavlangan (1951—58). M.ning yuqori qatlamidan terrakotadan yasalgan haykalçalar va toş muhrlar, örta qatlam (mil. av. 3ming yillik örtalari) dan mis va jezdan yasalgan quyma idişlar, jamoa uçun möljallangan dafn xonalari topilgan. Quyi qatlamlardan (4ming yillik oxiri) ötroq aholi yaşagan turar joy qoldiklari va kulolçilik çarxida tayyorlangan guldor sopol idişlar (Eron sopol idişlariga öxşaş) topilgan. 3ming yillik oxiri va 2-ming yillik boşlarida mahalliy madaniyat gullab yaşnagan. Haşamatli me'moriy yodgorlik (eqrom, maxalliy hukmdorning qaror-gohi) va toş haykallar topilgan. To-pilmalardan M.da yaşagan qabilalar Şim. Balujiston (Kvetta madaniyati), Örta Osiyo (Qoratepa), Eron (Hisor) va Hindiston (Xarappa madaniyati) xalqlari b-n madaniy aloqada bölganligini körsatadi. Mil. av. 2-ming yillikda M. inqirozga uçragan (turar joylar kamaygan, sopol idişlar qölda yasalgan).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУНДИГАК - Қандаҳор ш. (Афғонистон)дан 55 км шим.-ғарбдаги энеолит, жез ва илк темир даврига оид қарор-гоҳ қолдиғи. Француз экспедицияси томонидан кавланган (1951—58). М.нинг юқори қатламидан терракотадан ясалган ҳайкалчалар ва тош муҳрлар, ўрта қатлам (мил. ав. 3минг йиллик ўрталари) дан мис ва жездан ясалган қуйма идишлар, жамоа учун мўлжалланган дафн хоналари топилган. Қуйи қатламлардан (4минг йиллик охири) ўтроқ аҳоли яшаган турар жой қолдиклари ва кулолчилик чархида тайёрланган гулдор сопол идишлар (Эрон сопол идишларига ўхшаш) топилган. 3минг йиллик охири ва 2-минг йиллик бошларида маҳаллий маданият гуллаб яшнаган. Ҳашаматли меъморий ёдгорлик (эқром, махаллий ҳукмдорнинг қарор-гоҳи) ва тош ҳайкаллар топилган. То-пилмалардан М.да яшаган қабилалар Шим. Балужистон (Кветта маданияти), Ўрта Осиё (Қоратепа), Эрон (Ҳисор) ва Ҳиндистон (Хараппа маданияти) халқлари б-н маданий алоқада бўлганлигини кўрсатади. Мил. ав. 2-минг йилликда М. инқирозга учраган (турар жойлар камайган, сопол идишлар қўлда ясалган).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.