Munşaot

Munşaot (arab.—inşo etilganlar, ya'ni yozilganlar, bitilganlar) — Şarq şe'riyatidagi janrlardan biri, muallifning nazmda yoki nasrda yozilgan maktublar töplami. Bunday töplamlar bir yoki bir neça muallif kalamiga mansub xatlar yiğindisidan iborat bölgan. Maktublar şunçaki bitilgan xatlar bölmay, badiiyatning öziga xos turi — inşo san'ati sifatida yuzaga kelgan, çuqur mazmunga va gözal badiiy ifodaga ega bölgan. Ba'zi maktublar yuksak san'at b-n öta jimjimador yozilgan. Asosan arab va fors tillarida yaratilgan. Özbek adabiyoti tarixida M.ning şakllanişi va rivojlanişi Alişer Navoiy ijodi b-n boğliq. Navoiy «Munşaot» asarining muqaddimasida forsça maktublar şakllangan yuksak uslubga ega ekanini, turkiy xalqlarda bu uslubda hali heç iş qilinmaganini va özi M.ga birinçi bölib köl urganini qayd qilgan. Navoiyning uşbu asaridagi mak-tublarning aksariyati sulton Husayn Boyqaro va uning farzandlari bölmiş şahzodalarga yozilgan. Ularda Navoiy maktub egalariga davlatni idora etiş, hukumat işlarini bajarişga doir özining qimmatli maslahat va takliflarini bayon etadi, adolat va huşyorlikka çorlaydi. M. ba'zan «ruq'aot», «maktubot» deb ham yuritilgan. M.larning talaygina qölyozma nusxalari Özbekiston FA Şarqşunoslik in-tining qölyozmalar fondida saqlanadi. Ularning ba'zilari, mas, «Munşaoti Mirzo Sodiq» (inv. № 302—1, 4423— II), «Munşaoti Yusufiy» (inv № 5046—III) mualliflarning özlari tomonidan, ba'zilari esa kotiblar tomonidan tartibga keltirib köçirilgan.