Murod Muhammad Döst

Muhammad Döst Murod (1949.12.4, Samarqand viloyati Jom qişloği) — yozuvçi va jamoat arbobi. ToşDU tarix ftining falsafa bölimini tugatgan (1971), Moskvadagi Adabiyot in-tida öqigan (1974-79). «Özbekfilm» kinostudiyasida ssenariyçi (1979—84), «Şarq yulduzi» jur.ida bölim mudiri, boş muharrir örinbosari (1984—89), «Literaturnaya gazeta»ning muxbiri (1989—90), Prezident devonida mas'ul xodim (1990—92), ÖzR Milliy axborot agentligi boş direktori (1992-93; 1999- 2002), Prezidentning matbuot kotibi (1993—99). 2002 y.dan «Özbekkino» davlat aksiyadorlik kompaniyasi raisi.

M. D.ning «Qaydasan, quvonç sadosi?» nomli dastlabki hikoyalar töplami 1976 y.da e'lon qilingan. Şundan keyin uning «Mustafo» (1977), «Bir toyçoqning xuni» (1979), «Daştu dalalarda» (1987) singari hikoya va qissalari naşr etilgan. M. D.ning «Galatepaga qaytiş» qissasi (1983) istiqlol arafasi özbek nasrida muhim voqea böldi. Yozuvçi bu va boşqa qissalarida olis qişloqlarda yaşayotgan oddiy kişilarning kundalik mehnat oğuşida keçayotgan hayotini diqqat-e'tibor b-n kuzatadi, ularning öziga xos tabiati va insoniy sajiyasini yorqin gavdalantiradi. M. D. bu asarlari b-n adabiyotimizning kitobiylaşgan tilini yangilab, unga jonli xalq tili ranglari va ohanglarini olib kirdi, şeva doirasida qolib ketayotgan söz va iboralarning adabiy tildan örin olişga töla huquqli ekanini isbotlab berdi. Yozuvçi öz ijodida folklor uslubidan keng foydalanadi, uning tili yumorga boy, uning har bir qaxramoni öz fikrlaş tarziga ega. M. D.ning «Lolazor» (1988) romani tur-ğunlik yillaridagi murakkab hayotiy jarayonga bağişlangan. Romanda şörolar tuzumining yemirilişi va kommunistik mafkuraning tanazzuliga olib kelgan ijtimoiy sabablar işonarli tasvirlanadi, inson va hokimiyat munosabatidek qad. mavzu muayyan davr misolida çuqur tadqiq etiladi. M. D.ning asarlari asosida badiiy filmlar suratga olingan.