Muşuksimonlar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 891-b. — ziyouz.com
Muşuksimonlar (Felidae) -yirtqiç sut emizuvçilar turkumi oilasi. Kattaligi har xil. Boşi yumaloq, dumi odatda uzun. Oyoqlari nisbatan uzun, barmoklarida yuradi. Oldingi oyoklari 5 barmokli (1barmoği boşqalaridan balandroqda joylaşgan), orqa oyoklari 4 barmokli. Tirnoklari yurganida oyoği içiga tortiladi (ge-pardlarda tortilmaydi). Yirtqiç, tunda faol hayot keçiradi, yirtqiç tişlari yaxşi rivojlangan, oziq tişlari ötkir qirrali. Juni odatda qisqa, har xil rangli. 4 uruğ (yirik muşuklar, muşuklar, qor qoplonlari, gepardlar), 36 turi Avstraliya va Antarktidadan taşqari barça qit'alarda tarqalgan. Özbekistonda 8 turi (irbis, gepard, silovsin, qorakulok, töqay muşugi, manul, qum muşugi, yovvoyi muşuk) yaşaydi. Köpçiligi yiliga bir marta 1—7 tadan bola tuğadi. Öljasiga pana joyda poylab turib taşlanadi. Köpçilik turi tutqinlikda ham köpa-yadi. Ayrim turlari möynasi uçun ovlanadi; çorvaçilikka qisman ziyon keltiradi. 15 turi Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУШУКСИМОНЛАР (Felidae) -йиртқич сут эмизувчилар туркуми оиласи. Катталиги ҳар хил. Боши юмалоқ, думи одатда узун. Оёқлари нисбатан узун, бармокларида юради. Олдинги оёклари 5 бармокли (1бармоғи бошқаларидан баландроқда жойлашган), орқа оёклари 4 бармокли. Тирноклари юрганида оёғи ичига тортилади (ге-пардларда тортилмайди). Йиртқич, тунда фаол ҳаёт кечиради, йиртқич тишлари яхши ривожланган, озиқ тишлари ўткир қиррали. Жуни одатда қисқа, ҳар хил рангли. 4 уруғ (йирик мушуклар, мушуклар, қор қоплонлари, гепардлар), 36 тури Австралия ва Антарктидадан ташқари барча қитъаларда тарқалган. Ўзбекистонда 8 тури (ирбис, гепард, силовсин, қоракулок, тўқай мушуги, манул, қум мушуги, ёввойи мушук) яшайди. Кўпчилиги йилига бир марта 1—7 тадан бола туғади. Ўлжасига пана жойда пойлаб туриб ташланади. Кўпчилик тури тутқинликда ҳам кўпа-яди. Айрим турлари мўйнаси учун овланади; чорвачиликка қисман зиён келтиради. 15 тури Халқаро Қизил китобга киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.