Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Musiqa ijroçiligi

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 849-b. — ziyouz.com

    Musiqa ijroçiligi - ijod turi; musiqa asarlarini xonanda yoki sozanda tomonidan badiiy talqinda ijro etilişi. M.i. vokal, çolgu yoki aralaş (vokal-çolğu), ijroçilar soniga köra yakkaxon (yakkanavoz), ansambl, orkestr, xor ijroçiligiga ajratiladi. Ijroçining uslubi, uning saviyasi, maxrrati va b.ga karab asar mazmuni ijroçilik vositalari (artikulyatsiya, dinamika, sur'at, agogika va b.) yordamida turliça ifodalanişi mumkin. Asar yaratilgan davr va kom-pozitorning estetik qaraşlari, boşqa ijroçilarning uslublarini örganiş hamda badiiy ifoda vositalari (musika bezaklari va b.)ni öz örnida qöllaş ijroçi uçun muhim ahamiyatga ega. Xalq M.i.da ijroçilar, asosan, özining içki hissiyotlari, amaliy tajriba va xotirasiga tayanadi. Ogzaki an'anadagi professional musiqada M.i. an'analari ustoz-şogird munosabatlari orkali saqlanib rivoj topadi, sozanda va xonandalar esa maxsus (aruz, musika ilmi, bastakorlik kabi) bilim va qoidalarga böysunadi. Musulmon Şark, mutafakkir va musiqaşu-noslari (Forobiy, Ibn Sino, Isfaxoniy, Urmaviy, Jomiy, Navoiy, Bobur, Kavkabiy, Darvişali Çangiy va b.) M.i. masalalariga bağişlab risolalar yozgan, M.i.ga oid afsona va rivoyatlar, aniq qoidalar bayon» etişgan. Dirijyorlikniig barça turlari ham M.i.ga kiradi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МУСИҚА ИЖРОЧИЛИГИ - ижод тури; мусиқа асарларини хонанда ёки созанда томонидан бадиий талқинда ижро этилиши. М.и. вокал, чолгу ёки аралаш (вокал-чолғу), ижрочилар сонига кўра яккахон (якканавоз), ансамбль, оркестр, хор ижрочилигига ажратилади. Ижрочининг услуби, унинг савияси, махррати ва б.га караб асар мазмуни ижрочилик воситалари (артикуляция, динамика, суръат, агогика ва б.) ёрдамида турлича ифодаланиши мумкин. Асар яратилган давр ва ком-позиторнинг эстетик қарашлари, бошқа ижрочиларнинг услубларини ўрганиш ҳамда бадиий ифода воситалари (мусика безаклари ва б.)ни ўз ўрнида қўллаш ижрочи учун муҳим аҳамиятга эга. Халқ М.и.да ижрочилар, асосан, ўзининг ички ҳиссиётлари, амалий тажриба ва хотирасига таянади. Огзаки анъанадаги профессионал мусиқада М.и. анъаналари устоз-шогирд муносабатлари оркали сақланиб ривож топади, созанда ва хонандалар эса махсус (аруз, мусика илми, бастакорлик каби) билим ва қоидаларга бўйсунади. Мусулмон Шарк, мутафаккир ва мусиқашу-нослари (Форобий, Ибн Сино, Исфахоний, Урмавий, Жомий, Навоий, Бобур, Кавкабий, Дарвишали Чангий ва б.) М.и. масалаларига бағишлаб рисолалар ёзган, М.и.га оид афсона ва ривоятлар, аниқ қоидалар баён» этишган. Дирижёрликнииг барча турлари ҳам М.и.га киради.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.