Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Muso Sayramiy

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 861-b. — ziyouz.com

    Muso Sayramiy MUSO SAYRAMIY, Mulla Muso ibn Mulla Isoxöja Sayramiy (1836.23.8, Sayram tumani, Şarqiy Turkiston — 1917) — tarixçi, davlat arbobi, mudarris, adib va şoir. M. S. uyğur olimi Mulla Usmon oxund xalfadan Qur'on, hadis, tarix, adabiyot, ilmi nujum, geogr., arab va fors tillarini örgangan. «Mulla Muso», «Bola mulla», «Mulla abjad» nomlari hamda «Sayramiy» taxallusi b-n şuhrat qozongan. 19-a.ning örtalarida Şarqiy Turkistonda taşkil toptan uyğur davlati ma'muriyatida har xil lavozimlarda işlagan. M. S. «Tazkiratul-avliyo, fi muftaxul imon» («Avliyolar tazkirasi — imon kaliti», 1885), «Dar bayoni As-hobul qahf» («Ğor kişilari haqida», 1903), «Tarixi Aminiya» (1903), «Tarixi Hamidiya» (1908) kabi tarixiy asarlar va «Devoni masnaviy» (1907) şe'rlar töplami, «Salomnoma» (1916) nomli asarlar muallifi. «Tarixi Aminiya» asarida Turkiston — Möğulistonda hukm surgan xonliklar va xonlar, Yorkend xonligi (1465 — 1759), uni Manjur-Xitoylar tomonidan bosib olinişi, yerli aholining mustaqillik uçun kuraşlari hikoya qilingan. M. S. asarlari Turkistonning 14—19-a. lar tarixini örganişda mu-him manba hisoblanadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МУСО САЙРАМИЙ, Мулла Мусо ибн Мулла Исохўжа Сайрамий (1836.23.8, Сайрам тумани, Шарқий Туркистон — 1917) — тарихчи, давлат арбоби, мударрис, адиб ва шоир. М. С. уйғур олими Мулла Усмон охунд халфадан Қуръон, ҳадис, тарих, адабиёт, илми нужум, геогр., араб ва форс тилларини ўрганган. «Мулла Мусо», «Бола мулла», «Мулла абжад» номлари ҳамда «Сайрамий» тахаллуси б-н шуҳрат қозонган. 19-а.нинг ўрталарида Шарқий Туркистонда ташкил топтан уйғур давлати маъмуриятида ҳар хил лавозимларда ишлаган. М. С. «Тазкиратул-авлиё, фи муфтахул имон» («Авлиёлар тазкираси — имон калити», 1885), «Дар баёни Ас-ҳобул қаҳф» («Ғор кишилари ҳақида», 1903), «Тарихи Аминия» (1903), «Тарихи Ҳамидия» (1908) каби тарихий асарлар ва «Девони маснавий» (1907) шеърлар тўплами, «Саломнома» (1916) номли асарлар муаллифи. «Тарихи Аминия» асарида Туркистон — Мўғулистонда ҳукм сурган хонликлар ва хонлар, Ёркенд хонлиги (1465 — 1759), уни Манжур-Хитойлар томонидан босиб олиниши, ерли аҳолининг мустақиллик учун курашлари ҳикоя қилинган. М. С. асарлари Туркистоннинг 14—19-а. лар тарихини ўрганишда му-ҳим манба ҳисобланади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.