Mutant
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 876-b. — ziyouz.com
Mutant — mutatsiya natijasida organizmning irsiy özgargan formasi. M. tabiiy yoki mutagenlar ta'sirida paydo bölişi mumkin. Aksariyat M. boşlanğiç organizmlar (yovvoyi formalar)dan turli xil strukturaviy tuzilişi, funksiyasining buzilişi va köp hollarda hayotçanligi pasayişi b-n farq qiladi. Ayrim hollarda odatdagi muhit şaroitida ham (şu jumladan, sun'iy tanlaş jarayonida) qimmatli xöjalik belgilari böyiça selektiv ustunlikka ega bölgan M.lar paydo böladi. Bunday M. ösimliklarning boşqa navlari, xayvonlarning yangi zotlari va mikroorganizmlarning yangi ştammlarini yaratişda keng qöllanadi. Genetikada M.dan mutatsi-on jarayon krnuniyatlari, genetik ap-paratning işlaşi yoki har xil moddalar biosintezi yöllarini örganişda foydalaniladi. M.lar tabiiy tanlaniş uçun boşlanğiç material berişi tufayli organizmlar evolyutsiyasida muhim ahamiyatga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУТАНТ — мутация натижасида организмнинг ирсий ўзгарган формаси. М. табиий ёки мутагенлар таъсирида пайдо бўлиши мумкин. Аксарият М. бошланғич организмлар (ёввойи формалар)дан турли хил структуравий тузилиши, функциясининг бузилиши ва кўп ҳолларда ҳаётчанлиги пасайиши б-н фарқ қилади. Айрим ҳолларда одатдаги муҳит шароитида ҳам (шу жумладан, сунъий танлаш жараёнида) қимматли хўжалик белгилари бўйича селектив устунликка эга бўлган М.лар пайдо бўлади. Бундай М. ўсимликларнинг бошқа навлари, хайвонларнинг янги зотлари ва микроорганизмларнинг янги штаммларини яратишда кенг қўлланади. Генетикада М.дан мутаци-он жараён крнуниятлари, генетик ап-паратнинг ишлаши ёки ҳар хил моддалар биосинтези йўлларини ўрганишда фойдаланилади. М.лар табиий танланиш учун бошланғич материал бериши туфайли организмлар эволюциясида муҳим аҳамиятга эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.