Muvang
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 780-b. — ziyouz.com
Muvang [asl ismi Jiman, Mutyanzi («Tangri farzandi My») deb ham ataladi! (? — mil. av. 947) — qad. Xitoydagi Ğarbiy Çjou xonligi (mil. av. 11-a. — 777 y.)ning 5-hokimi (mil. av. 1001—947 y.lar), sayyoq. Pomir va Kunlun toğlaridan çiqadigan nefrit toşini izlab Ğarbga safar qilgan. M. hamroxlari b-n Çingxay ölkasi (Tibet toğlarining yuqori qismi) orqali Tarim vohasiga kelgan. U yerda Oqqoş (Bayyuyxe) va Qoraqoş (Xeyyuyaxe) daryolaridan ötib Pomirga yetib borgan. Mahalliy hokimlar M.ga Xötanning nefrit toşlaridan yasalgan buyumlarni sovğa qilişgan. Pomir orqali ğarb tomon yurib Toşqörğonda töxtagan. Keyin Syunçi köliga yetib borgan. Bu yerdan M. ança yöl yurib Si-vangmu davlatiga kelgan, söngra şim.-ğarbga burilib safarini davom ettirgan. M. Qirşziston yaylovlari orqali yurtiga qaytgan. Agar M. yaşagan davr hisobga olinsa, uning ğarb safari bundan 3 ming yil muqaddam Özbekiston Xitoy oraliğidagi Buyuk ipak yöli orqali amalga oşganligi ma'lum böladi. Bu uşbu yölning undan ham odsin mavjud bölganligidan dalolat beradi.
Abdulahad Xöjayev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУВАНГ [асл исми Жиман, Мутянзи («Тангри фарзанди My») деб ҳам аталади! (? — мил. ав. 947) — қад. Хитойдаги Ғарбий Чжоу хонлиги (мил. ав. 11-а. — 777 й.)нинг 5-ҳокими (мил. ав. 1001—947 й.лар), сайёқ. Помир ва Кунлун тоғларидан чиқадиган нефрит тошини излаб Ғарбга сафар қилган. М. ҳамрохлари б-н Чингхай ўлкаси (Тибет тоғларининг юқори қисми) орқали Тарим воҳасига келган. У ерда Оққош (Байюйхэ) ва Қорақош (Хэйюяхэ) дарёларидан ўтиб Помирга етиб борган. Маҳаллий ҳокимлар М.га Хўтаннинг нефрит тошларидан ясалган буюмларни совға қилишган. Помир орқали ғарб томон юриб Тошқўрғонда тўхтаган. Кейин Сюнчи кўлига етиб борган. Бу ердан М. анча йўл юриб Си-вангму давлатига келган, сўнгра шим.-ғарбга бурилиб сафарини давом эттирган. М. Қиршзистон яйловлари орқали юртига қайтган. Агар М. яшаган давр ҳисобга олинса, унинг ғарб сафари бундан 3 минг йил муқаддам Ўзбекистон Хитой оралиғидаги Буюк ипак йўли орқали амалга ошганлиги маълум бўлади. Бу ушбу йўлнинг ундан ҳам одцин мавжуд бўлганлигидан далолат беради.
Абдулаҳад Хўжаев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.