Muvaqqat hukumat

Muvaqqat hukumat ( Rossiyada) — imperator Nikolay II taxtdan ağdarilgandan söng barpo etilgan 1demokratik hukumat. Fev. inqilobidan söng Davlat dumasi a'zolari Muvaqqat (Vaqtli) komitet tomonidan, Petrosovet rahbarlarining roziligi b-n, ta'sis majlisi çaqirilgunga qadar tuzilgan. Oliy ijroiya-boşqaruv organi qonun çiqariş funksiyalarini ham bajargan. 1917 y. 2(15) martdan 25 okt. (7 noyab.) gaça faoliyat yuritgan; M.h.ning 4 ta tarkibi almaşgan: 1-tarkib (2 oktyabrist, 8 kadet va ularga qöşilgan 1 trudovik, söng — eser; rais — kadet G. Ye. Lvov) — 6 (19) maygaça; 2tarkib (1 oktyabrist, 8 kadet va ularga qöşilganlar, 3 eser, 2 menşevik, rais — Lvov) — 24 iyul (6 avg.)gaça; 3tarkib (7 kadet va ularga qöşilganlar, 5 eser va xalq sotsialistlari, 3 menşevik; rais — eser A. F. Kerenskiy) — 1(14) sent.gaça (hokimiyatni «Direktoriya»ga topşirgan); 4tarkib (6 kadet va ularga qöşilganlar, 2 eser, 4 menşevik, 6 parti-yasiz; rais — Kerenskiy) — 25 sent. (8 okt.) gaça.

M.H.ning 6(19) martdagi Rossiya fuqarolariga qilingan murojaati va deklaratsiyada [3(16) martda naşr qilingan] bayon qilingan dasturida «hokimiyat vorisligi» va «huquqning uzluksizligi» tamoyilini e'lon qilgan, uruşni «to ğalabaga qadar» davom ettiriş va ittifoqdoş davlatlar b-n tuzilgan barça bitim va şartnomalarga rioya etilişini bildirgan. Politsiya apparati tormor etilişini, Ministrlar Soveti a'zolari qamoqqa olinganini qonunlaştirgan, katorga va surgunni bekor kilgan, siyosiy amnistiya e'lon qilgan. Siyosiy erkinliklar joriy qilişga, ta'sis majlisini çaqirişga, politsiyani xalq militsiyasiga aylantirişga va'da bergan. Majlis va ittifoq erkinligi haqida qonun qabul qilgan; imperator xonadoniga tegişli yerlarni davlat ixtiyoriga ötkaziş haqida, sanoat korxonalaridagi işçilar komiteti haqida farmon çiqargan; non monopoliyasi joriy etilgan. 1(14) sent.da Rossiyani respublika deb e'lon qilgan. Okt. töntarişi natijasida ağdarib taşlangan.