Muvozanatlaş
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 783-b. — ziyouz.com
Muvozanatlaş — maşinalarning aylanuvçi qismlari (turbina yoki elektr dvigatel rotori, avtomobillarda tirsakli vallar, şkivlar, ğildiraklar va b.) ni barqarorlaş. Buyumning boş markaziy inersiya öqi, aylaniş öqi va öz öqi bir-biriga nisbatan qanday joylaşganligiga qarab, M. statik, dinamik va qayişqoq (elastik) usullarga bölinadi. Statik M. boş markaziy inersiya öqi aylaniş öqiga nisbatan parallel tarzda siljigan hollarda qöllaniladi. Dinamik M.dan boş markaziy inersiya öqi aylaniş öqiga nisbatan biror burçakka siljiganda, ya'ni öqlar buyumning oğirlik markazida kesişganda foydalaniladi. Qayişqoq M. usuli boş markaziy inersiya öqining aylaniş öqiga nisbatan siljişiga buyumning öqi egilişi sabab bölgan hollarda qöl keladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУВОЗАНАТЛАШ — машиналарнинг айланувчи қисмлари (турбина ёки электр двигатель ротори, автомобилларда тирсакли валлар, шкивлар, ғилдираклар ва б.) ни барқарорлаш. Буюмнинг бош марказий инерция ўқи, айланиш ўқи ва ўз ўқи бир-бирига нисбатан қандай жойлашганлигига қараб, М. статик, динамик ва қайишқоқ (эластик) усулларга бўлинади. Статик М. бош марказий инерция ўқи айланиш ўқига нисбатан параллел тарзда силжиган ҳолларда қўлланилади. Динамик М.дан бош марказий инерция ўқи айланиш ўқига нисбатан бирор бурчакка силжиганда, яъни ўқлар буюмнинг оғирлик марказида кесишганда фойдаланилади. Қайишқоқ М. усули бош марказий инерция ўқининг айланиш ўқига нисбатан силжишига буюмнинг ўқи эгилиши сабаб бўлган ҳолларда қўл келади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.